Ostatniego dnia Festiwalu, zgodnie z zapowiedzią zaprezentowano „10 kamieni milowych
w historii filmu animowanego według prof. Jerzego Kuci”. Na zestaw składały się następujące filmy: „Konik polny i mrówka” Władysława Starewicza (1913, Rosja), „Lichtspiel Opus 1” Walthera Ruttmanna (1919-1921, Niemcy), „Balet mechaniczny” Fernanda Legera (1924, Francja), „Dom” Waleriana Borowczyka i Jana Lenicy (1958, Polska), „Ręka” Jiri Trnki (1956, Czechosłowacja), „Ślimaki” Rene Laloux’a (1965, Francja), „Jabberwocky” Jana Svankmajera (1971, Czechosłowacja), „Satiemania” Zdenko Gasparovica (1978, Jugosławia), „Wiatr” Csaby Varga (1985, Węgry) i „Ulica krokodyli” Timothy’ego i Stephena Quay (1986, Wielka Brytania ).
(Ulotka z Festiwalu „Etiuda’98”)

W dniach od 9 do 18 listopada, już po zakończeniu głównej imprezy, ale nadal
w ramach Festiwalu odbyła się retrospektywa Waleriana Borowczyka, klasyka światowej animacji i twórcę filmów fabularnych. Podczas przeglądu zaprezentowano jego filmy krótkometrażowe : „Rozalia”, „Potworna miłość wszechczasów”, „Wyjątkowa kolekcja”, „Ślimak Wenus”, „Scherzo infernal”, „Szkoła”, filmy zrealizowane z Janem Lenicą: „Strip-tease”, „Był sobie raz”, „Nagrodzone uczucia” i „Dom” oraz „Astronauci” zrealizowany z Chris Markerem. Na retrospektywę składały się również pełnometrażowe filmy fabularne Borowczyka : „Goto, wyspa miłości”, „Teatr państwa Kabal”, „Blanche”, „Dzieje grzechu”, „Opowieści Niemoralne”, „Bestia”, „Margines”, „Heroiny zła” i „Prywatne kolekcje”.
(Katalog festiwalowy z roku 1998)

Rok 1997

„Szanowni Państwo, tegoroczny, IV Międzynarodowy Festiwal Filmowy „Etiuda ‘97” poświęcony jest animacji. W ciągu kilku dni swój dorobek przedstawią wybrane szkoły: amerykańska, fińska, austriacka, rosyjska, brytyjska oraz polskie pracownie filmu animowanego. W trakcie festiwalu zaprezentowane zostaną również retrospektywy mistrzów tego gatunku – Andrieja Chrzanowskiego i Oksany Czerkasowej z Rosji, a także polskich twórców: Daniela Szczechury i Ola Sroczyńskiego. Zaprosiliśmy także środowisko filmowe: pedagogów, studentów, producentów i dystrybutorów na dyskusję panelową poświęconą sytuacji filmu animowanego, w szczególności zaś problematyce startu zawodowego absolwentów szkolnictwa animacji artystycznej.
W 1994 roku zdecydowaliśmy się na organizację Festiwalu w cyklu biennale; co dwa lata w formie edycji konkursowej, co dwa jako autoprezentacje dorobku szkolnictwa filmowego i artystycznego. Po zeszłorocznym konkursie przypadła kolej na prezentacje szkolne. Postanowiliśmy poświęcić je animacji, gdyż właśnie ta dziedzina twórczości filmowej szczególnie ucierpiała w wyniku przemian jakie przyniosły lata dziewięćdziesiąte.
Na wybór animacji jako tematu wiodącego tegorocznej imprezy decydujący wpływ miał również fakt współpracy Festiwalu z Krakowskimi Warsztatami Filmu Animowanego. Odbywające się po raz czwarty Warsztaty, zyskały już opinię imprezy ważnej dla międzynarodowego środowiska. Jako współorganizatorzy postanowiliśmy w tym roku podkreślić ich związek z Festiwalem. …”
(Katalog festiwalowy z roku 1997)

 

 

 

 

Program Festiwalu uzupełniały: prezentacja Studia Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej oraz pokaz Niemieckiego Kina Eksperymentalnego lat 90 – tych..
Prezentacja Studia Filmów Animowanych zbiegła się z jego 50-leciem. Bardzo dobrze znane widzom, z takich produkcji jak „Bolek i Lolek” czy „Reksio”, Studio zaprezentowało swe inne oblicze. Mimo że podczas całej historii studia dominowała w nim produkcja filmów dziecięcych, to jednak powstawały w nim również autorskie obrazy. Takie właśnie zaprezentowano na pokazie, były to: „Don Juan” J. Zitzmana, „Sztandar” M. Kijowicza, „Vendetta” W. Nehrebeckiego, „8 i3/4” B. Zemana, „Strzelnica” M. Cholerka, „Impas” Z. Kudły, „Makatka” A. Czeczota, „Nocne loty” M. Cholerka, „Karaluch” Z. Kudły, „Zabawka” A. Oczko i „Porwany ekspres” W. Wajsera.
Pokaz „Niemiecki Film Eksperymentalny lat 90 – tych” przybliżał widzom ten rzadko publicznie obecny gatunek filmowy. Przedstawiono na nim twórczość niemiecką, gdzie film eksperymentalny rozwijał się bardzo intensywnie w latach 90 – tych. Pokaz podzielono na pięć zestawów tematycznych. Pierwszy „Mur, przewrót, przełom” prezentował filmy z byłego NRD, charakteryzujące się konwencjonalną estetyką i pełną odniesień politycznych treścią. Pokazano m.in. „Dokument’89” Man Raya , „Sekwencje czasu” R. Krumme i „Melodie Herberta” J. Bode. Drugi zestaw „Materiał ( found-footage ), struktura, forma, animacja” prezentował filmy zrealizowane techniką found-footage. Pokazano m.in. „Bread” D. Phillips, „3 Tiny Poems” H. Joachima Hoffmanna i „Cloks” K. Winter. Kolejny zestaw „Odkrycia i reminiscencje” prezentował film „Sisom” Ch. Janetzko, którego twórca przywiązywał ogromną wagę do montażu, oraz film „ La Reprise ” K. Telschera, nawiązującego do surrealizmu i kubizmu. Czwarty zestaw „Wrażliwość i bezduszność” prezentujący filmy feministyczne i poruszające tematykę płci. Pokazano m.in. „Narcyz i echo” M. Brynntrup, „Amor bez Psyche na kozetce psycho-analityka” A. Frick i „Grabowski, dom życia” M. Brillowskiej. Ostatni zestaw „Rany, cuda, wizje” prezentował najlepsze niemieckie filmy eksperymentalne ostatnich lat, na pokazie zaprezentowano: „Alpsee” M. Mullera, „Afterbirth” C. Stracke, „Przyjęcie dla Beyan” i „Daleko, daleko stąd” B. Melhusa
(Katalog festiwalowy z roku 1997)

„W imieniu organizatorów III Międzynarodowego Festiwalu Filmowego „Etiuda ‘96” witam serdecznie na naszym Festiwalu. W ciągu czterech dni zobaczycie Państwo w trakcie projekcji konkursowych 52 filmy z 15 szkół filmowych i artystycznych, reprezentujących 8 krajów. W ramach imprez towarzyszących przedstawimy 123 krótkie etiudy oraz filmy długometrażowe.
Festiwal nasz nie zamyka się w dniach 13-16 listopada, rozpoczął się 22 października pierwszym w Polsce pokazem najnowszego filmu Wima Wendersa o niemieckich pionierach kina: „Bracia Skladanowscy”. Współorganizatorem tego wydarzenia był Goethe Institut w Krakowie. Festiwal zakończymy grudniowymi projekcjami cyklu „Pierwsze i najlepsze”. Tak ogromne przedsięwzięcie w roku 25-lecia Dyskusyjnego Klubu Filmowego „Rotunda” jest możliwe dzięki współpracy z licznymi osobami i instytucjami od lat wspierającymi naszą działalność. …”

Impreza odbyła się w dniach 13 – 16 listopada. W skład biura organizacyjnego festiwalu wchodzili: Andrzej Gruba, Anna Kempys, Arkadiusz Niźiński i Rafał Syska. Patronat nad festiwalem objęli: prasowy „Gazeta Wyborcza” i „Film”, radiowy Radio RMF FM. Impreza finansowo został wsparta przez Urząd Wojewódzki w Krakowie, Gminę Miasta Kraków, Komitet Kinematografii, Fundacje Kultury, Fundacje Stefana Batorego. Poza tym Festiwal wsparli : Phare Dialog Społeczny, Goethe Institut w Krakowie, Fundacja Pro Helvetia Wschód/Zachód, Czeskie Centrum w Warszawie, Studio Filmów Animowanych w Krakowie, „Apollo Film”, Firma „Kodak”, Bar sałatkowy „Chimera” oraz Firma „Plit-Kraków”.
Autorem plakatu festiwalowego był Wiesław Grzegorczyk.
Komisja selekcyjna pod przewodnictwem Bogusława Zmudzińskiego dopuściła 52 etiudy filmowe z 15 szkół reprezentujących 8 krajów. Zakwalifikowały się filmy: 16 z Polski (PWSTFTiT w Łodzi (9), Wydział Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego (2), ASP w Krakowie (1), ASP w Warszawie (4)), 16 z Niemiec (Uniwersytet Kassel (2), Hochschule fur Film und Fernsehen „Konrad Wolf” Potsdam-Babelsberg (3), Deutsche Film und Ferensehakademie Berlin (1)), 6 z Izraela (Jerusalem Film and Television School (5), University of Tel – Aviv (1)), 5 z Czech (FAMU), 4 z Rumunii (Academia De Teatru & Film Bucarest), 3 z USA (UCLA (2), New York University (1)), 1 z Włoch (Zelig Scuola Di Televisione E Cinema), 1 z Finlandii (Turku School of Art and Communication). Zakwalifikowały się etiudy: 24 reżyserskie, 18 animowanych,
7 reżysersko-operatorskich i 3 operatorskie. Zdobywca Grand Prix otrzymywał 610 metrów taśmy filmowej.
W Jury zasiedli: Marcel Łoziński (twórca filmów dokumentalnych) jako przewodniczący, Jerzy Armata (dziennikarz filmowy), Jasmina Bralic (absolwentka Wydziału Filmu i Telewizji FAMU), Jerzy Kalina (artysta plastyk, twórca filmowy) i Vadim Khrapatchev (kompozytor muzyki filmowej).
Na III MFF „Etiuda” nagrodę Grand Prix, Złotego Dinozaura zdobył film „Na końcu świata” w reżyserii Piotra Kielara, przedstawiciela PWSFTiT w Łodzi. Była to etiuda reżyserska, będąca serią portretów czterdziestoletniego górala dotkniętego autyzmem.
Srebrnego Dinozaura otrzymała etiuda „Wynaleźć piękno” Marka Najbrta, przedstawiciela czeskiej FAMU. Film był paradokumentem dotyczącym Karela Gotta, postaci mającej szczególne znaczenie dla Czechów. Przez trzydzieści lat niestrudzenie prezentował w nienagannej ideologicznej formie, swój kiczowaty repertuar. Pomimo zmiany systemu politycznego i podeszłego wieku, pozostaje idolem dla przeciętnego konsumenta pop-kultury. Sterylność jego poglądów i nieustanna, niezależna od sytuacji politycznej obecność na scenie popowej, nasunęły autorom filmu następującą myśl: Karel Gott jest robotem.
Brązowego Dinozaura otrzymała etiuda reżyserska „Pewność siebie” spółka z o.o.” Ra’anona Alexandrovicza, przedstawiciela Jerusalem Film & Television School z Izraela. Film opowiadał historię pewnego letniego dnia, podczas którego na zatłoczonej ulicy Tel-Avivu przeplatają się historię czwórki bohaterów. Taksówkarza czekającego na pasażera, piekarza oczekującego klientów, introwertycznej dziewczyny i obrotnego sprzedawcy przedmiotów służących do samoobrony.
Jury wyróżniło także pięć filmów: „W zawieszeniu” Macieja Adamka, przedstawiciela PWSFTiT w Łodzi. Film był próbą zmetaforyzowania ludzkiego życia.
Został wyróżniony za stworzenie z okruchów rzeczywistości trafnej syntezy dnia dzisiejszego. „Wyznanie” Joanny Czarneckiej, przedstawicielki czeskiej FAMU. Film ukazywał wyznanie miłosne będące dialogiem z „Nocą” Michelangelo Antonioniego. Film wyróżniono za umiejętność ciepłego i przewrotnego mówienia o potrzebie miłości. „Mind the gap” Thora Freudenthala, przedstawiciela niemieckiej Hochschule fur Film und Fernsehen „Konrad Wolf” Potsdam-Babelsberg. Film był etiudą animowaną, ekspresją na temat tytułowej dziury. Etiudę wyróżniono za ascezę formy, w opozycji do wszechobecnej stylistyki wideoklipu. „Słodsze niż wino” Julii Loktev, przedstawicielki New York University.
Ta etiuda reżyserska opowiadała o kobiecie i mężczyźnie grających w prywatną grę – opowiadają oni historię o śpiewaczce, która nie potrafiła odróżnić dźwięków i o pewnym przebiegłym złodzieju win. W pewnym momencie linia między życiem a fantazją zaczyna krwawić pozostawiając plamy po obu stronach. Etiudę wyróżniono za poezję filmową i dojrzałość warsztatową. Etiuda reżyserska „Na zlecenie” Piotra Jaworskiego, przedstawiciela Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego. Historia śląskiego rzeźbiarza Augustyna Drda, byłego żołnierza Wehrmachtu i członka PZPR, autora komunistycznych pomników od Stalina do Gierka, zawsze gotowego na spełnianie zamówień panującej aktualnie władzy. Dziś doczekał on artystycznej emerytury, ale na wszelki wypadek wciąż czyta przynoszącą polityczne wieści prasę – tę z lewa i tę z prawa – gotów na podjęcie nowych zamówień. Sceptycznie przygląda się czasom burzenia pomników i z politowaniem słucha wypowiedzi studentów, snujących idealistyczne wizje o niezależności artysty. Film wyróżniono za sportretowanie idealnego konformisty.
Jury przyznało również wyróżnienie specjalne dla Czołówki Festiwalu zrealizowanej przez Wiesława Grzegorczyka za celny znak graficzny.
(Werdykt Jury III MFF „Etiuda ‘96”)

Poza Konkursem, na program festiwalu składały się również pokazy towarzyszące.
W ich ramach odbył się: przegląd dokumentów Marcela Łozińskiego, na którym pokazano: „Happy End”, „Wizytę”, „Film nr 1650”, „Dotknięcie”, „Egzamin dojrzałości”, „Okno na podwórze”, „Próbę mikrofonu”, „Ćwiczenia warsztatowe”, „Moje miejsce”, „Zderzenie czołowe”, „Jak żyć” i „Szklany dom”.
Widzom „Etiudy” przybliżono również słynny niemiecki festiwal filmów krótkometrażowych z Oberhausen. Na pokazie obecna była Dyrektor Dni Filmu Krótkometrażowego w Oberhausen Angela Haardt. W ramach dwóch pokazów przedstawiono cykl etiud filmowych „Okna” oraz czołówki festiwalu w Oberhausen. Cykl filmowy „Okna” był jednym z najbardziej znanych programów festiwalowych, którego autorem był Istvan Szabo. Program zrodził się z pomysłu na konkurs filmowy „Mein Fenster”, oscylujący wokół tematu „widok z mojego okna”. Odzew twórców zaskoczył organizatorów, przysłano ponad 100 filmów, z których wybrano 62 najlepsze. W Krakowie pokazano 32 filmy z tej serii, m.in. filmy Z. Rybczyńskiego, J. Kucii i M. Łozińskiego.
Drugi pokaz miał równie ciekawą historię. Tradycją Festiwalu w Oberhausen było realizowanie czołówki festiwalowej na kolejny rok, przez zdobywcę jednej z nagród.
Na „Etiudzie” przedstawiono czołówki m.in. Jiri Trnki, Zbigniewa Rybczyńskiego i Istvana Szabo.
Przedstawiono również pedagogiczne wyniki pracy Christine Panushki, oraz jej filmy. Pokaz ten był wynikiem rodzącej się współpracy między MFF „Etiuda” i Krakowskimi Warsztatami Filmu Animowanego – współpracy trwającej do dziś.
Krakowskie Warsztaty Filmu Animowanego po raz pierwszy odbyły się w 1996 roku
i towarzyszyły Międzynarodowemu Festiwalowi Filmów Krótkometrażowych, druga edycja odbyła się w okresie bezpośrednio poprzedzającym „Etiudę ‘96”. Jednym z pedagogów prowadzących warsztaty była właśnie Christine Panushka. Na pierwszym pokazie przedstawiono „Retrospektywę programu animacji eksperymentalnej Kalifornijskiego Instytutu Sztuki”, programu którym kierowała Panushka. Następnie zaprezentowano filmy samej Panushki: „Improwizacje na temat”, „Ostatnie dziecko nocy”, „Suma gestów”, „Nocne lęki i fantazje: opowieści do poduszki dla młodej dziewczyny” i „Szpik”. Po pokazie odbyło się spotkanie z autorką.
Kolejną pozycją pokazów pozakonkursowych była retrospektywa twórczości Juliana Józefa Antonisza, najwybitniejszego polskiego twórcy non-camerowego. W ramach retrospektywy pokazano m.in. „W szponach seksu”, „Jak działa jamniczek”, „Film o sztuce biurowej”, „Ostry film zaan -gażowany” i „Polskie Kroniki Non-Camerowe”.
Ostatnim elementem programu „Etiudy” była retrospektywa twórczości Jana Svankmajera będąca częścią projektu „Dotyk, Arcimboldo, Venitas” realizowanego przez Krakowskie Warsztaty Animowane, Galerię „Pryzmat”, Czeskie Centrum Kultury w Warszawie i „Etiudę”. Projekt składał się z retrospektywy filmów Svankmajera i wystawy jego prac. Jan Svankmajer był jednym z zaproszonych na Krakowskie Warsztaty Animowane, niestety praca nad filmem nie pozwoliła mu przyjąć zaproszenia. W ramach czterech pokazów zaprezentowano m.in. „Rakvickarne”, „Zamek w Otranto”, „Zagłedę domu Uscherów”, „Kostnicę”, „Męskie gry”, „Fausta”, „Jedzenie” i „Spiskowców rozkoszy”.
(Katalog festiwalowy z roku 1996)

Rok 1995

Patronat nad festiwalem objęli: prasowy - Gazeta Wyborcza, radiowy - Radio Akademickie Kraków. Impreza finansowo został wsparta przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, Urząd Wojewódzki w Krakowie, Fundację Kultury, Fundację Edukacji Filmowej, Samorząd Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego, Goethe Institut

Na program festiwalu składały się pokazy etiud ze szkół filmowych z Czech, Niemiec i Polski oraz Prezentacja Studia Filmów Animowanych w Krakowie.

Czeska FAMU ( Studio Filmowe a Telewizini Fakulty FAMU ) zaprezentowana została poprzez swych najwybitniejszych studentów. Pokazano filmy twórców takich jak: J. Nemec („Kęs”), V. Chitylova („Strop”), D. Vichanova („Fuga na czarnych klawiszach”), S. Gedeon („Próba”) i J. Bralic („Borsuk niesie zwątpienie”). Szkoła ta zaprezentowała również etiudy Polaków studiujących w Pradze. Pokazano takie filmy jak: „Grzech Boga” A. Holland, „Życie dla starości” A. Zajączkowskiego, „Chce się żyć”, A. Rakowskiego, „Powrót z Trypolisu” P. Trzaski oraz „Widzieć podwójnie” i „Szczęśliwa kobieta” M. Dutkiewicza.

Rok 1994

 

Rok 2008

"Szanowni Państwo,
jak co roku w listopadzie mamy zaszczyt powitać Państwa na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym „Etiuda&Anima”. Tegoroczna
impreza jest już piętnastą z rzędu, obchodzimy więc w tym roku, jak sami to nazywamy, kolejny „mały jubileusz Etiudy”. Nasza rocznica zbiegła się z ogłoszonymi w Polsce obchodami „60-lecia polskiej animacji”, które właśnie na „Etiudzie&Animie” mają swoje zakończenie. Stąd obfitość programu rocznicowego, która sprawiła, że festiwal trwa o jeden dzień dłużej niż w latach poprzednich. Stąd też uroczysta inauguracja festiwalu w postaci „Korowodu Animacji Polskiej”, który ulicami Starego Miasta od ulicy Kanoniczej, spod siedziby dawnego Studia Filmów Animowanych powiedzie do kina „Kijów” Jerzy Kalina – wybitny twórca sztuki ulicy. Rdzeniem programu są jednak, jak co roku, konkursy etiud – realizowanych w szkołach filmowych i artystycznych oraz krótkometrażowej artystycznej animacji, nie tylko studenckiej ale przede wszystkim profesjonalnej, a także niezależnej. Ocenią je dwa składy jury, w pierwszym przypadku pod kierunkiem cenionego na całym świecie Irańczyka Mohsena Makhmalbafa, w drugim, znanego z sukcesów na naszym festiwalu, równie cenionego w środowisku twórców animacji, Japończyka Koji Yamamaurę. Dwanaście projekcji konkursowych to zaledwie cząstka tego, co przygotowaliśmy. Wśród najważniejszych zdarzeń pozakonkursowych na pierwszy plan wysuwają się stałe punkty programu. Jak co roku wręczymy Nagrodę Specjalnego Złotego Dinozaura wybitnemu artyście i pedagogowi, którą tym razem odbierze przewodniczący Jury Mohsen Makhmalbaf. Uroczyste wręczenie nagrody uzupełni obszerna retrospektywa filmów sławnej rodziny Makhmlbafów. Z okazji jubileuszu festiwalu postanowiliśmy przyznać też Nagrodę Specjalną twórcy krakowskiego odłamu polskiej szkoły animacji Kazimierzowi Urbańskiemu. Okolicznościową Nagrodę piętnastolecia Festiwalu – Specjalnego Złotego Dinozaura otrzyma również szkoła filmowa FAMU z Pragi, od początku festiwalu reprezentująca najwyższy artystyczny poziom. Program uzupełnią inne stałe punkty znane z lat poprzednich: Autoportrety twórców animacji, w których tym razem wezmą udział: Czeszka Michaela Pavlatova, Holender Gerrit van Dijk, Rosjanin Konstantin Bronzit oraz Polacy – Aleksandra Korejwo i Mariusz Wilczyński. Jak co roku przedstawiona zostanie tradycyjna „10-tka festiwalu Etiuda”, tym razem będzie to „10 najlepszych filmów z muzyką kanadyjczyka Normanda Rogera”, wybranych i zaprezentowanych przez samego kompozytora. Podwójny jubileusz stał się też świetnym pretekstem do ogłoszenia innej „10-tki” – „10-ciu najlepszych polskich animowanych debiutów” wybranych przez Dyrektora Artystycznego Festiwalu. W ramach imprez towarzyszących znane festiwale w Horoshimie i Kecskemet zaprezentują narodowe zestawy animacji, swój dorobek pokażą szkoły filmowe z Włoch i Izraela, będzie też okazja do zobaczenia najnowszych pełnometrażowych filmów animowanych ze świata. Oprócz wspomnianych jubileuszy świętować będzie można także rocznicę 30-lecia Wydziału Radia i Telewizji UŚ, 50-lecia Studia Miniatur Filmowych w Warszawie oraz półwiecza sukcesu praskiej Laterna Magica na EXPO w Brukseli i również półwiecza premiery sławnego filmu Karela Zemana „Diabelski wynalazek”. Uczczony zostanie także jeden z pierwszych popaździernikowych sukcesów polskiej kinematografii na Zachodzie, pokaz Polish Voices, 50 lat temu zaprezentowany w ramach projekcji ruchu artystycznego Free Cinema w Londynie. Sześćdziesięciolecie polskiej animacji uświetni szereg zdarzeń zamykających całoroczne jubileuszowe obchody. Zaprezentowane zostaną: największe międzynarodowe sukcesy polskiej animacji, cykl „W krainie animacji”, krążący już od miesięcy po Polsce, wieczór poświęcony inspiracjom polskim w twórczości braci Quay i wreszcie konferencja naukowa: „Polska Szkoła Animacji w oczach krytyki światowej” – z udziałem badaczy z Wielkiej Brytanii, Niemiec, Węgier, Czech i Japonii. Powoli stałym punktem programu imprez towarzyszących stają się organizowane w tym roku po raz drugi warsztaty filmowe, tym razem obejmujące już kilka filmowych dziedzin: warsztaty animacji poprowadzi Koji Yamamura, scenariuszowe – Robert Gliński, a reżysersko- operatorskie: Leszek Wosiewicz i Paweł Labe. XV Międzynarodowy Festiwal Filmowy „Etiuda&Anima” obejmuje swoim programem wiele innych zdarzeń, których opis znajdziecie Państwo w naszym katalogu. Jest nam bardzo miło gościć Państwa na imprezie, która zyskuje z roku na rok na atrakcyjności i od lat wytycza ścieżki innym organizatorom
imprez filmowych w naszym kraju, o czym świadczy m.in. pojawienie się w ostatnim czasie na polskiej mapie nowych festiwali zainteresowanych animacją artystyczną. Życzymy Państwu niezapomnianych wrażeń i kondycji, aby uporać się z bogactwem siedemdziesięciu czterech projekcji i wielu innych festiwalowych atrakcji."
Dyrekcja Festiwalu
Szymon Pasaj
Bogusław Zmudziński

(Katalog festiwalowy 2008, s. 11-12)

 

 

„Szanowni Państwo,
czy „trzynastka” musi być pechowa? Tak wydawało nam się jeszcze na trzy tygodnie przed festiwalem. W Biurze Organizacyjnym wyrzucaliśmy sobie niefrasobliwość: należało, omijając feralną liczbę, zorganizować od razu festiwal czternasty. Ale oto XIII Międzynarodowy Festiwal Filmowy „Etiuda&Anima 2006” dochodzi do skutku. Jak co roku spotykamy się w drugiej połowie listopada, aby oglądać filmy studenckie, zrealizowane w szkołach artystycznych całego świata, a także liczne zarówno krótko, jak i długometrażowe filmy, które będziemy pokazywali naszym widzom i uczestnikom w ramach imprez towarzyszących konkursowi. Tegoroczny festiwal obejmuje swoim programem tylko jeden konkurs - etiud studenckich, następny konkurs animacji odbędzie się w listopadzie 2007 r. Mimo to wprowadzone podczas dwunastej edycji imprezy uzupełnienie nazwy festiwalu o człon „Anima” obowiązuje nas także w tym roku, czemu daliśmy wyraz przygotowując bogaty program imprez pozakonkursowych z dziedziny animacji.
Co więc zobaczymy? W konkursie …. filmów z … krajów, reprezentujących … szkół filmowych. Wybraliśmy je spośród 222 filmów zgłoszonych do selekcji. Będą wśród nich przede wszystkim filmy fabularne oraz znacznie mniejsza ilość filmów dokumentalnych. Zabraknie natomiast studenckich animacji, te muszą poczekać do przyszłego roku, aby zgodnie z regulaminem wziąć udział w bezpośredniej rywalizacji z animacjami profesjonalnymi i niezależnymi. Filmy konkursowe oceniać będzie pięcioosobowe Jury pod kierunkiem Jerzego Stuhra - znakomitego aktora i reżysera, Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Wręczone zostaną zarówno indywidualne nagrody Złotego, Srebrnego i Brązowego Dinozaura, jak nagroda Specjalnego Złotego Dinozaura dla najlepszej europejskiej szkoły filmowej festiwalu „Etiuda&Anima 2006”. Doroczną, przyznaną już po raz czwarty, nagrodę Specjalnego Złotego Dinozaura dla wybitnego artysty i pedagoga otrzyma tym razem Wojciech Marczewski.


Poza konkursem zaś zobaczymy „Autoportrety twórców animacji” – prezentacje dorobku trzech znakomitości światowej animacji: Marka Skrobeckiego, Koji Yamamury i Phila Mulloya. Wszyscy trzej osobiście zaprezentują swoje filmy i po seansach spotkają się z publicznością. Ponadto wyświetlone zostaną najnowsze długometrażowe filmy twórców animacji od lat bardzo znanych na „Etiudzie”: „Szaleni” Jana Švankmajera (projekcję poprzedzi prezentacja dawnych krótkometrażowych filmów artysty oraz wykład „Surrealne paradoksy i prowokacje”, przygotowany przez Dyrektora Artystycznego Festiwalu) oraz „Stroiciel trzęsień ziemi” braci Stephena i Timothy’ego Quay. Wśród innych imprez znajdą się: prezentacja dorobku London Film School – Laureata „Specjalnego Złotego Dinozaura” dla najlepszej szkoły europejskiej festiwalu „Etiuda&Anima 2005”, cykl „Krótkie i dobre, czyli filmy krótkometrażowe z Niemiec” przygotowany wspólnie z Instytutem Goethego, projekcje filmów ze szwajcarskich szkół filmowych i artystycznych w Zurychu i Lucernie oraz oficjalne i - mamy nadzieję - niezwykle efektowne podsumowanie organizowanego od 10 lat Konkursu Filmów Reklamowych Kodaka.


Przygotowano także dwie dyskusje: „Od krakowskiego filmoznawstwa do szkoły filmowej”, którą poprzedzą projekcje filmów studentów filmoznawstwa oraz krajowych uczelni filmowych. Na specjalnym pokazie zaprezentowany zostanie debiutancki film fabularny Roberta Krzempka „Czeka na nas świat” – jednego z absolwentów krakowskich studiów, który w tym roku zadebiutował w profesjonalnej kinematografii. Druga dyskusja poświęcona będzie problemowi europejskiej emigracji i zatytułowana została: „Oda do radości, czyli młodzi w Europie”, wzorem nowelowego filmu Anny Kazejak – Dawid, Jana Komasy i Macieja Migasa. Swoistym wprowadzeniem do dyskusji będzie prezentacja polskich, węgierskich, niemieckich i rumuńskich filmów poświęconych tej problematyce.


W programie imprez towarzyszących znajdą się ponadto projekcje filmów pełnometrażowych: „Jak to się robi” – głośnego dokumentu wybitnego polskiego twórcy Marcela Łozińskiego i „Taxidermia” – ostatniego filmu György’ego Palfiego, przed laty uczestnika, a potem jurora naszego festiwalu, dziś znanego w europejskim świecie filmowym twórcy węgierskiego. W czasie festiwalu obradować będzie Zarząd Polskiej Federacji Dyskusyjnych Klubów Filmowych, odbędzie się również swoista giełda pomysłów klubów filmowych. Przed i po festiwalu przygotowano natomiast dwie imprezy nawiązujące do tegorocznego programu. W październiku odbył się przegląd filmowy „Stuhr-misja, czyli 5 ról filmowych i 5 filmów zrealizowanych przez przewodniczącego Jury”. Na przełomie listopada i grudnia zaplanowano natomiast monograficzny przegląd amerykańskiego twórcy z przełomu kina niemego i dźwiękowego: „Tod Browning – w stronę surrealizmu”.


Zapraszamy na festiwal, na którym już tradycyjnie w ciągu siedmiu dni będzie można zobaczyć kilkaset filmów krótkometrażowych, nie tylko studenckich, ale i profesjonalnych. Nasza impreza odbywać się będzie jak zawsze w macierzystej „Rotundzie” i jak przed rokiem w kinie „Kijów”, a także w nowym klubie festiwalowym, położonej na Kazimierzu „Alchemii”. Korzystając z okazji chcemy w tym miejscu podziękować wszystkim patronom, partnerom, sponsorom i innym przyjaciołom festiwalu „Etiuda&Anima”. Kolejny raz wypada krótko wyrazić naszą wdzięczność: bez państwa pomocy nasza impreza nie mogłaby dojść do skutku. „
(Katalog festiwalowy z roku 2006)


KONKURS ETIUD



Impreza odbyła się w dniach 17 – 23 listopada. Dyrektorem ds. Organizacyjnych był Szymon Pasaj. Dyrektorem ds. Programowych był Bogusław Zmudziński. W skład biura organizacyjnego weszli: Katarzyna Surmacz, Marta Chwałek, Mikołaj Ostrowski, Wojciech Bania, Agnieszka Baran, Ewelina Paszek, Marta Sarek, Barbara Szczekała, Lech Mrówczyński, Robert Bąk, Elżbieta Legoń, Katarzyna Nosek, Mateusz Solarz, Kamil Szaflarski, Marceli Wójcik, Urszula Hajdas, Łukasz Kłuskiewicz, Michał Oleszczyk, Martyna Olszowska, Agata Szczotka, Marek Mieleszko, Wojciech Niklasiński, Grzegorz Bąkowski.
Patronat nad festiwalem objęli: prasowy – „Machina”, „Metropol”, „Dziennik Polski”, „Kino” , „Karnet”, „Eurostudent”, „Pro Arte”, radiowy – „Roxy fm”, internetowy – „Stopklatka”, „quino.pl” , telewizyjny – „TVP 3 Telewizja Polska”, „Kino Polska”.
Producentem festiwalu było Stowarzyszenie „Rotunda”, współproducentami – „Apollo Film” oraz Klub Sztuki Filmowej „Mikro”.
Impreza została wsparta finansowo przez: Polski Instytut Sztuki Filmowej, Ministerstwo Kultury, Urząd Miasta Krakowa, Województwo Małopolskie, Fundacja Współpracy Polsko – Niemieckiej, British Council, International Visegrad Fund, Stowarzyszenie Filmowców Polskich, Fundację Bratniak, Samorząd Studentów UJ, Romana Kalarusa. Poza tym festiwal wsparli: „Kodak”, PLIT, Cafe Camelot, Hotel „Cracovia”, „ANWA”, „ADWEB”, Restauracja – pizzeria „Banolli”, Taxi - „Barbakan”, „Concept Music Art”, Cafe Vergnano, Restauracja „Szara”, TNT, „Ciasteczka z Krakowa”, Drukarnia „DEKA”, „Enion”, Klub „Żaczek”, „Filmotechnika”, Rumuński Instytut Kultury, Centrum Kultury i Techniki Japońskiej „manggha”, Fundacja i Dom Kultury oraz Klub „Alchemia”, Wydział Nauk Społecznych i Stosowanych AGH , Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, Stowarzyszenie Uczestników Wolontariatu Europejskiego „Trampolina”, „Edukacja i Kultura – Młodzież”, „Czeskie Centrum”, Instytut Goethego w Krakowie, Apollo Film, Centrum Węgierskie w Krakowie.
Autorem plakatu festiwalowego był Daniel Porada.
(Katalog festiwalowy 2006)
Na festiwal nadesłano 222 filmy, z czego do konkursu etiud komisja selekcyjna pod przewodnictwem Bogusława Zmudzińskiego wyselekcjonowała 43 filmy z 20 krajów, reprezentujących 26 szkół filmowych.



Do konkursu etiud zostały zakwalifikowane:


10 filmów z Polski (WRiTV Katowice; Mistrzowska Szkoła Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy; PWSTViT, Łódź)
5 filmów z Niemiec (Hamburg Media School; Deutsche Film- und Fehrnsehakademie; Hamburger Hochschule für bildene Kunste)
4 filmy z Wielkiej Brytanii (University of the Arts, London; The National Film & Television School; The London Film Academy)
3 filmy z Portugalii (Escola Superior de Teatro e Ciemna)
2 filmy z Rumunii (Univesitatea Nationalā de Artā Teatralā şi Cinematografieā „Ion Luca Caragiale” Bucureşti)
2 filmy z Izraela (Tel aviv University)
2 filmy z Francji (ESAV- Touluse; La Fémis)
2 filmy z USA (Savannah Collee of Art And Design)
2 filmy z Singapuru (Ngee Ann Polytechnic)
1 film z Turcji (Ankara University Fculty of Communication)
1 film z Kanady (York University)
1 film z Rosji (WGIK)
1 film ze Słowenii (University of Ljubliana- Akadem of Theatre, Radio & Television)
1 film z Holandii (Nederlandse Film en Televise Akademie)
1 film z Włoch (ZELIG)
1 film z Danii (Copenhagen Media School)
1 film ze Szwajcarii (Ecole Superieure des Beaux Arts de Geneve)
1 film z Węgier (Kodolányi János University College- Visual Workshop)
1 film z Armenii (Armenian University of Film & Theatre)
1 film z Norwegii (The Norwegia Film School)


W skład jury oceniającego filmy weszli:

Jerzy Stuhr- przewodniczący. Aktor teatralny i filmowy, autor dialogów i scenarzysta, reżyser, pedagog i Rektor szkoły teatralnej w Krakowie, wykładowca w katowickiej „filmówce”. To jedna z najbardziej cenionych postaci współczesnego kina polskiego. Urodził się 18 kwietnia 1947 w Krakowie, jest absolwentem polonistyki UJ i Wydziału Aktorskiego PWST. Karierę rozpoczął od współpracy z Teatrem STU, następnie stał się jednym z głównych odtwórców ról w wybitnych spektaklach Andrzeja Wajdy i Konrada Swinarskiego w okresie świetności Teatru Starego w Krakowie na początku lat 70-tych.
Pracę w filmie rozpoczął od epizodycznych ról, m.in. w „Na wylot” G. Królikiewicza. Ważnym krokiem w karierze był występ w debiutanckim filmie Krzysztofa Kieślowskiego „Blizna” (1976). Wkrótce stał się jedną z czołowych postaci Kina Moralnego Niepokoju. Stworzył pamiętne kreacje w „Wodzireju” F. Falka (1977), „Aktorach prowincjonalnych” A. Holland (1978) i „Bez znieczulenia” A. Wajdy (1978). Najważniejsza była jednak praca z Kieślowskim. Wystąpił w jego sześciu filmach, największy artystyczny sukces odniósł w „Spokoju”, „Amatorze” i „Dekalogu 10”. W latach 80-tych zaczął współpracować z J. Machulskim. Zagrał pamiętne role w „Seksmisji”, „Kingsajzie”, „Deja vu”. Występował też w filmach Szulkina, Zanussiego, Piwowskiego. Debiutem filmowym Stuhra był „Spis cudzołożnic” wg prozy J. Pilcha (1994). W ciągu 10 lat reżyser stworzył 5 własnych filmów, 3 wg swoich scenariuszy: „Historie miłosne”( 1997), „Tydzień z życia mężczyzny” (1999) i „Pogoda na jutro”. Na podstawie odnalezionego scenariusza k. Kieślowskiego zrealizował też „Duże zwierzę” (2000). Jerzy Stuhr był w latach 1991-1993 członkiem Rady ds. Kultury przy Prezydencie Rzeczpospolitej. Od 1998 r. jest członkiem Europejskiej Akademii Filmowej przyznającej Felixy. Sam jest również laureatem wielu prestiżowych nagród za role sceniczne i filmowe. W 1982 roku otrzymał nagrodę krytyki za pracę aktora zagranicznego we Włoszech. Wśród wielu nagród za role filmowe i dokonania reżyserskie osobne miejsce zajmuje „Specjalna Złota Kaczka”- nagroda czytelników „Filmu” za dubbing osła w „Smreku”. Ojciec znanego aktora młodego pokolenia Macieja Stuhra.

Aleksandra Myszak- filmoznawca i animatorka życia kulturalnego, szczególnie zasłużona dla ruchu klubów filmowych i starań o poziom kultury filmowej w Polsce. Ukończyła polonistykę na Uniwersytecie Łódzkim, pracowała w tamtejszym Domu Kultury kierując działem imprez. Od czasów szkolnych związana z ruchem Dyskusyjnych Klubów Filmowych. Aleksandra Myszak ma w swoim dorobku przygotowanie ogromnej ilości znaczących seminariów i przeglądów filmowych w kraju i za granicą.

Mara Nicolescu- rumuńska aktorka i scenarzystka. Ukończyła sztuki teatralne na Uniwersytecie w Babes-Bolyai w Klużu- Napocie. Napisała scenariusz i zagrała rolę m. in. w filmie „Dach nad głową” w reżyserii Adriana Popovicia. W jej dorobku znajduje się również ceniona rola Maruny w „Filantropii” Nae Caranifila (2001), za którą otrzymała nagrodę Związku Filmowców Rumuńskich oraz rola Jeni w głośnym Filmie Napoleona Helisa „Włoszki”. Ma na swoim koncie również wiele ról teatralnych.

Leszek Dawid- absolwent Nauczycielskiego Kolegium Języka Angielskiego oraz Wydziału Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, w której obecnie jest asystentem. Podczas studiów zrealizował kilka etiud krótkometrażowych, jedna z nich, „Janek” uczestniczyła w konkursie „Etiuda” w 2002 roku. Specjalizuje się w filmach dokumentalnych, nagrodzony zwłaszcza za filmy „Bar na Victorii” (2003), za „Moje miejsce” otrzymał Grand Prix „Złotego dinozaura” podczas festiwalu „Etiuda&Anima 2005”. Leszek Dawid należy do grona najbardziej obiecujących postaci młodego pokolenia polskich twórców filmowych. Otrzymał nominację do prestiżowych paszportów „Polityki”.

Adam Garbicz- krytyk i historyk filmu, geofizyk i dziennikarz, absolwent Wydziału Geofizyki AGH w Krakowie, Scuola ENI w Mediolanie oraz dziennikarstwa UJ. Do 1980 roku pracował jako geoelektryk poszukiwań naftowych, potem był publicystą i dziennikarzem „ Gazety Krakowskiej”. Pracował w Okręgowym Przedsiębiorstwie Rozpowszechniania Filmów, był krytykiem na filmoznawstwie UJ. Współorganizował krakowskie Festiwale Filmów Krótkometrażowe, przewodniczył Radzie Repertuarowej Komitetu Kinematografii przy Ministerstwie Kultury. Obecnie krytyk filmowy, współautor pierwszych dwóch tomów „Ciemna, the Magic Vehicle” i autor czterech polskich tomów „Kina, wehikułu magicznego”. Współpracował przy „Encyklopedii kina” oraz „Encyklopedii Filmów Religijnych”.


SPECJALNY ZŁOTY DINOZAUR DLA PROF. WOJCIECHA MARCZEWSKIEGO

W tym roku nagrodę dla wybitnego artysty i pedagoga otrzymał znany reżyser filmowy i telewizyjny, scenarzysta i wysoko ceniony pedagog Wojciech Marczewski.
Studia reżyserskie w łódzkiej PWSFTviT rozpoczął w 1962 roku. Przerwał je w 1964 i zaczął studiować filozofię i historię. Po 3 latach powrócił do filmówki. Na początku kariery pracowała jako asystent w łodzkim Studiu Małych Form Filmowych „Se-Ma-For”( 1964-68) i Wytwórni Filmowej „ Czołówka”. Po realizacji kilku filmów krótkometrażowych zadebiutował filmem fabularnym „Zmory” wg powieści Emila Zagałowicza (1978). Potem, po odniesionym sukcesie, nakręcił dwa kolejne filmy: „Klucznika”, wg powieści Wiesława Myśliwskiego (1979) i „Dreszcze” własnego scenariusza (1981). Filmy te przyniosły mu szereg nagród.
Stan wojenny zahamował na pewien czas pracę twórcy. Następny film nakręcił dopiero w 1990 roku. „Ucieczka z kina ‘Wolość’” zrealizowana wg oryginalnego scenariusza stała się wielkim sukcesem przełomowego okresu dla Polski okresu. Marczewski otrzymał za film Grand Prix festiwalu w Gdyni oraz międzynarodowe nagrody na festiwalach w Avoriaz i Burgos.
Laureat zasłyną zwłaszcza za granicą jako znakomity nauczyciel kilku pokoleń filmowców. Jego praca w Danke Filmskole w Kopenhadze i w londyńskiej National Film and Television School, gdzie w latach 1992-94 był dziekanem Wydziału Reżyserii przyniosła wspaniałe rezultaty.
Marczewski prowadził też warsztaty dla reżyserów, scenarzystów i aktorów w Holandii, Niemczech, Szwajcarii, a także w polskich szkołach w Katowicach i w Łodzi. W 2002 roku stał się też współzałożycielem i jednym z głównych wykładowców Mistrzowskiej Szkoły Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy w Warszawie. Niezwykle aktywnie wspiera wszystkie inicjatywy edukacyjne, dzieląc się przy każdej okazji swoimi filmowymi doświadczeniami z młodymi adeptami fachu filmowego.
Ostatnie lata to okres szczególnej aktywności pedagogicznej i organizacyjnej Marczewskiego. Udało mi się też w 2000 roku zrealizować kolejny film fabularny- „Weisera” wg powieści Pawła Helle.
Wojciech Marczewski mówił o swojej pracy pedagogicznej: „Ja nie chcę ich uczyć, ja chcę rozmawiać. Chcę być doradcą, zadawać pytania, nigdy nie mówię, jak coś powinno, czy wręcz ma być zrobione, tylko jak ja bym to zrobił”. Bo nie ma sprawdzonej metody na stworzenie filmu. Niepewność i ciągłe poszukiwanie to źródło twórczości. Tego uczy laureat Specjalnego Złotego Dinozaura Festiwalu Etiuda&Anima 2006.


WYDARZENIA SPECJALNE:


„Specjalny Złoty Dinozaur” dla najlepszej europejskiej szkoły MFF „Etiuda&Anima 2005”- London Film School.

Londyńska Szkoła Filmowa założona w 1956 roku. Wypuściła spod swych skrzydeł między innymi takich znanych twórców jak Michael Mann, Migiel Pereira, Terry Bedford, Curtis Clark, Mark Forstater, John Irvin czy Mike Leigh. Szkoła ma opinię jednego z najlepszych ośrodków w przemyśle filmowym. W LSF produkuje się około stu osiemdziesięciu filmów rocznie, z czego około czterdziestu krąży po festiwalach na całym świecie. Naradzana w wielu krajach, także w Polsce, m.in. na festiwalu „Etiuda & Anima”.
Studenci tej szkoły uczą się reżyserii przez praktykę- tworzą własne filmy. Jako instytucja LSF angażuje się w wiele publicznych wydarzeń. Podczas XIII Międzynarodowego Festiwalu Filmowego „Etiuda&Anima 2006” pokazane zostały najciekawsze prace z ostatnich pięciu lat, reprezentatywne dla edukacyjnego dorobku szkoły.


Projekcja specjalna filmu Marcela Łozińskiego „Jak to się robi”.

Piotr Tymochowicz, doradca medialny, z każdego może zrobić polityka. Marcel Łoziński przez trzy i pół roku śledził mechanizm narodzin i rozwój tego, co nas najbardziej denerwuje w naszej klasie politycznej. Demagogia i populizm to nie tylko nasza specjalność.
Marcel Łoziński to najwybitniejszy polski dokumentalista, nominowany do Oskara za film „89 mm od Europy” (1993), rauleat Grand Prix „Złotego Smoka” na MFFK w Krakowie w 1995 roku za film „Wszystko może się przytrafić”, wielokrotny gość a w 1996 roku przewodniczący Jury festiwalu „Etiuda”.

10-lecie Konkursu Filmów Reklamowych Kodaka

Projekt konkursu reklamówek powstał w 1996 roku z inicjatywy Firmy Kodak. Jego ideą jest wyławianie młodych talentów wśród operatorów i reżyserów, którzy na reklamowe produkty mogą mieć nowe, świeże pomysły; chodzi także o pomoc w nawiązaniu kontaktów zawodowych w środowisku agencji reklamowych.
W kinie „Kijów” można było zobaczyć reklamy ze wszystkich dotychczasowych edycji konkursu Kodaka.

„Teksydermia” György’ego Palfiego- od debiutu na Etiudzie do sukcesu w Cannes.

Najnowszy film György’ego Palfiego- węgierskiego reżysera, który już dwukrotnie był gościem „Etiudy”. Trzy historie. Trzy pokolenia- dziadek, ojciec i syn. Surrealizm i fakty historyczne pomieszane tworzą rodzaj „bajkowej rzeczywistości”. „Teksydermia” wywołała spore zainteresowanie na tegorocznym festiwalu w Cannes.

PROJEKCJE DŁUGOMETRAŻOWYCH FILMÓW TWÓRCÓW ŚWIATOWEJ ANIMACJI


„Szaleni” Jana Švankmajera

Projekcja najnowszego długometrażowego filmu czeskiego twórcy poprzedzona została prezentacją dziesięciu krótkich filmów „praskiego alchemika filmu”. „Szaleni” to ponowne sięgnięcie do utworów Edgara Allana Poe oraz markiza de Sade’a.
Podobnie jak w poprzednich filmach Švankmajer wychodzi od pytań najbardziej podstawowych, aby po raz kolejny oskarżyć współczesną cywilizację o niewybaczalny grzech odebrania wolności nie tylko człowiekowi, ale i całemu jego otoczeniu. Film plastyczny, oryginalny, inteligentny film.

„Stroiciel trzęsień ziemi” Stephena i Timothy’ego Quai.

Drugi pełnometrażowy film artystów znanych dobrze w Polsce, także na festiwalu „Etiuda&Anima”. 10 lat po debiucie w postaci „Instytutu Benjamenta” powstała mroczna historia ogarniętego obsesją doktora, który chce skonstruować maszynę tworzącą idealną muzykę. Film podsuwa przeróżne interpretacje i skojarzenia. Z jednej strony filmy grozy z epoki kina niemego i filmy współczesne np. Wernera Herzoga, z drugiej proza Jorze Luisa Borgesa, Adolfo Bioy Casaresa, a nawet Juliusza Verne’a. Widać też nawiązania do własnej twórczości reżyserów. Obraz żyjący, pulsujący, bardzo klimatyczny.

IMPREZY TOWARZYSZĄCE

Krótkie i dobre II- filmy krótkometrażowe z Niemiec

Wybór 27 nowych filmów, ma za zadanie dać obraz krótkometrażowego dorobku filmowego w Niemczech oraz tendencji rozwojowych w tej dziedzinie w ostatnich latach. Zestaw filmów przygotowany przez Instytut Goethego.

„Oda do radości”, czyli młodzi w Europie

Projekcje filmowe poruszające problem narastających migracji, świata bez granic, łatwiejszej i sprawniejszej komunikacji. Czym jest dziś dla młodych szczęście, jak wiele są w stanie poświęcić dla sukcesu? Zaprezentowane zostały filmy: „Oda do radości” reż. A. Kazejak- Dawid, J. Komasa, M. Migas, „Włoszki” reż. Napoleon Helmis, „Bar na Victorii” reż. Leszek Dawid, „Czekając na Europę” reż. Christie Reed. Seanse zakończyła interdyscyplinarna dyskusja.

Od krakowskiego filmoznawstwa do szkoły filmowej
Krakowscy filmoznawcy prezentują swoje filmy

Studia filmoznawcze często są początkiem drogi przyszłych reżyserów. Umożliwiają one niezbędną wiedzę teoretyczną, bez której nie można przejść do praktyki. Krakowski Instytut Sztuk Audiowizualnych wydał na świat utalentowanych twórców takich jak Robert Krzempek, Bartosz Konopka, Marcin Wrona, Igor Mołojecki, Cezary Nowicki, Grzegorz Madej czy Sławomir Pstrąg, Wojciech Szumowski oraz wielu innych. Impreza pod hasłem „Od krakowskiego filmoznawstwa do szkoły filmowej” obejmowała prezentacje filmów absolwentów ISzA oraz dyskusje.

„Czeka na nas świat” Roberta Krzepka

W ramach bloku „Od krakowskiego filmoznawstwa do szkoły filmowej” zaprezentowano pełnometrażowy film Roberta Krzempka. Debiut fabularny absolwenta filmoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz reżyserii Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Klub odrzuconych

Filmy, które nie zostały zakwalifikowane do konkursu, ale ich wartość artystyczna warta jest pokazania, nie mogły zostać zupełnie zapomniane. Powody mogły być różne- powtarzający się wielokrotnie temat, konieczność utrzymania równowagi w różnych rodzajach filmów czy ograniczenia czasowe. Dlatego selekcjonerzy postanowili stworzyć osobny pokaz, w którym mogliśmy zobaczyć wybrane filmy nie zakwalifikowane. To taka forma rekompensaty. Wyświetlone zostały: brytyjskie „Współlokatorzy” reż. Jason Yi, „Zeuuku” reż. Katsura Murata, polskie „Próba mikrofonu” reż. T. Jurkiewicza, „Razem” J.P. Matuszyńskiego, „Co słychać?” Kei Ishikawy oraz szwajcarski „Bracia do grobowej deski” reż. Steve’a Walkera i australijski „Śnieg” reż. Austina Feneleya.

Prezentacje Szwajcarskich szkół filmowych i artystycznych

W ramach tej imprezy zostaną wyświetlone filmy szwajcarskich szkół filmowych i artystycznych: Hochschule für Gestaltung und Kunst w Zurychu (Hotel Belgard” reż. A. Staka, „Kompleks” reż. F.Boesch, Steki Vatchs! reż. T. Ott, „Rumieniec” reż. B. Kuchar, „Cześć Maya” reż. C. Lorenz, „Radosna Wielkanoc” reż. U. Schaffner oraz „Powtórka” reż. I. Falez) a także Hochschule für Gestaltung und Kunst w Luzernie („Czołówka HGKL“ reż. O. Aemisegger, „Metawaltz“ reż. M. Gehrig, „Popisane kartki“ reż. Simon Eltz, „Piłkarska nalepka” reż. M. Zizzi, „2PS” reż. D. Fromherz, „Przegrana” reż. D. Rees, „Skrzynki” reż. O. Aemisegger, „Po kocie” reż. M. Rosset, „Oberwanie chmury” reż. S. Eltz, „Kolekcjoner” reż. M. Zizzi, „Biała noc” reż. M. Gehrig, „Czołówka Szklana godzina” reż. G. Canova, „Czołówka Niewiarygodne przygody statku…” reż. F. Amman, „Czołówka Gra na własnym boisku” reż. N. Oestreicher, „Cevapcici” reż. J. Meier, „Po upadku” reż. M. Wyss).

Dwunasta edycja „Etiudy” tak jak co roku, była poświęcona twórczości studentów szkół filmowych
i artystycznych. Ale był to też przełomowy moment w historii festiwalu. Wyodrębniono w osobnym konkursie studentów pracowni filmu animowanego. W 2005 roku spotkali się oni ze swoimi starszymi kolegami - profesjonalistami, jak i z twórcami niezależnymi. Nagrodami w tej kategorii stały się Złote, Srebrne i Brązowe Jabberwocky oraz nagroda Specjalnego Złotego Jabberwocky’ego dla najlepszej studenckiej animacji. Festiwal zmienił nazwę na „Etiuda&Anima”. Od tej pory będą organizowane równolegle dwa konkursy - etiud i animacji.
Festiwal rozpoczął się, jak co roku, wręczeniem Specjalnego Złotego Dinozaura dla wybitnego twórcy umiejętnie łączącego pracę artystyczną i pedagogiczną. Po Jerzym Kuci i Kazimierzu Karabaszu nagrodę tą otrzymał holenderski twórca animacji Paul Dressen od lat uczący
w niemieckiej Kunsthochschule w Kassel.

Ważnym wydarzeniem było także ogłoszenie kolejnej „10-tki festiwalu Etiuda”. Tym razem poświecona ona była związkom animacji i literatury. Juror konkursu, włoski krytyk Giannalberto Bendazzi przedstawił „10 najlepszych krótkometrażowych animacji inspirowanych literaturą”.
Wśród pozostałych imprez znalazły się animowane etiudy, zrealizowane w polskich szkołach
w 2001 roku, nowe filmy animowane z University of Southern California, retrospektywa zupełnie
w Polsce nieznanej fińskiej animacji, premierowe prezentacje filmów długometrażowych Priita Pärna, Billa Plymptona i Beak-yeop Sunga oraz noc animowanych wideoklipów. Program festiwalu urozmaiciły również studenckie etiudy i filmy dokumentalne Martina Šulika i Pawła Kędzierskiego, filmy z University of Art & Design Helsinki- zeszłorocznego laureata nagrody dla najlepszej europejskiej szkoły, prace uczestników i laureatów IX Studenckiego Konkursu Filmów Reklamowych Kodaka oraz Forum Sekcji Animacji Stowarzyszenia Filmowców Polskich, którego temat brzmiał: „Sytuacja polskiej animacji na tle kondycji animacji wschodnioeuropejskiej lat ostatnich”.
Pierwszy raz w historii, część projekcji została przeniesiona do kina „Kijów”, w którym od dziesięcioleci odbywają się krakowskie Festiwale Filmów Krótkometrażowych.

12 edycja festiwalu odbyła się w dniach 18- 24 listopada 2005 roku. Festiwal organizowali oczywiście dyrektorBogusław Zmudziński, dyrektor d/s organizacyjnych Szymon Pasaj oraz Marta Chwałek, Katarzyna Surmacz, Wojciech Bania, Agnieszka Baran, Joanna Czyżyka, Andrzej Gruba, Urszula Hajdas, Maciej Macnar, Marek Mieleszko, Lech Mrówczyński, Mikołaj Ostrowski, Maciej Skrzyniarz, Mateusz Solarz, Anna Talarczyk, Magdalena Jaskóła, Agata Szczotka.
Patronat nad festiwalem objęli: Minister Kultury Waldemar Dąbrowski, Rektor AGH prof. Dr hab. inż. Antoni Tajduś, Viviane Reding z European Commision responsible for Information Society and Media. Patroni medialni: “Bis” Polskie Radio, TVP 3, “Kocham kino”, “Kamera”, “Dwójka” Polskie Radio, portal Onet.pl, „Kino”, „Stopklatka.pl”, „Gazeta Wyborcza”, „Tygodnik Powszechny”, „Kraków”, „ Europa, Europa”.

Festiwal odbył się pod mecenatem Cracovii, Fundacja UJ „Bratniak”, International Visegrad Fund, Stowarzyszenie Filmowców Polskich, Samorząd Studentów UJ oraz „Media”. Partnerami „Etiudy&Animy 2005” byli Instytut Franca Is De Cracovie, Żaczek, Goethe- Instytut, studiokropka.pl, NZS, Centrum Węgierskie, Apollo Film, Konsulat Generalny Republiki Słowackiej, Krakowskie Warsztaty Filmu Animowanego, Wydział Nauk Społecznych i Stosowanych AGH.
Sponsorami festiwalu byli: Restauracja „Szara”, Taxi „Barbakan”, TNT, „Kodak”, „Plit”, Coffee Republic”, „Cafe Camelot”, „Adweb”, Restauracja „Chłopskie Jadło”, „Fshut”.

KONKURS ETIUD


W skład jury konkursu etiud weszli: reżyser, wykładowca i kierownik katedry reżyserii filmowej w VŠMU,Martin Šulik- przewodniczący, Paweł Kędzierski- reżyser, Andrzej Jagodziński- Dyrektor Wykonawczy Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego, Alli Haapasalo- finlandzka reżyserka oraz Marta Palatyńska- krytyk filmowy i publicysta.

Do konkursu zakwalifikowało się 47 filmów. W tym:

6 produkcji niemieckich ze szkół filmowych: Hamburg Media School, Filmakademie Baden-Wüttemberg, Ludwigsburg,Hochschule für Film und Fernsehen „Konrad Wolf”, Potsdam Babelsberg, 2 z Australii (Bond University, Victoria College of the Arts, School of Film and TV )
3 z Słowacji (VŠMU w Bratysłwie)
5 z Wielkiej Brytanii ( The London Film School)
3 z Szwecji (School of Film Directing, Goteborg University)
2 z Meksyku (Centro de Capacitacion Cinematografica)
3 ze Stanów Zjednoczonych (Savannah Collee of Art And Design)

Zaprezentowano po jednym filmie z Belgii (Instytut des Arts de Diffusion), Izraela (The Sam Spiegel Film & T.V. School), Bułgarii (National Academy for Theatre and Film Arts), Rosji (VGIK, Moskwa), Szwajcarii (Ecole Superieure des Beaux Arts), Węgier (University of Film, Drama and TV
w Budapeszcie), Finlandii (Uniwesity of Art. And Design, Helsinki) oraz Argentyny (Universidad del Cine, Buenos Aires).
Do konkursu zakwalifikowało się także 15 filmów z polskich szkół filmowych (UŚ, WriTv
w Katowicach, PWSFTViT w Łodzi, MSRF Andrzeja Wajdy, Akademia Filmu i Telewizji w Warszawie).

Grand Prix „Złotego Dinozaura” otrzymał film „ Moje miejsce” reż. Leszka Dawida z PWSFTViT
w Łodzi wyprodukowany w Polsce w 2004 roku. Jako uzasadnienie podano trafność ukazania sytuacji społecznej młodego pokolenia.
„Srebrny Dinozaur” powędrował do Pawła Wysoczańskiego z Katowickiego WRiT na UŚ , reżysera filmu „ Punkt widzenia” (Polska 2005) za sarkastyczny portret przedstawiciela młodej generacji.
„Brązowego Dinozaura otrzymał „Pobór” (Liel Giyus) reż. Nami Legali z The Sam Spiegel Film and TV School w Izraelu (2004). Film został wyróżniony za odważny obraz pokoleniowego konfliktu na tle politycznej sytuacji kraju.
Nagrodę specjalną otrzymała londyńska szkoła filmowa za różnorodność gatunkową i wysoką sprawność warsztatową przysłanych filmów.


KONKURS ANIMACJI


W skład jury konkursu animacji weszli: jako przewodniczący Jerzy Kucia- jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiej szkoły animacji; Giannalberto Bendazzi- krytyk i historyk filmu; Wojciech Krzywobłocki- twórca i profesor na ASP w Krakowie i w Linzu;
Liz Blazer- reżyserka oraz Saba Varga twórca animacji, założyciel własnego studia animacji.

W konkursie wzięło udział ponad 136 filmów z całego świata (2- Łotwa; 3- Ukraina; 14-Polska; 2- Estonia; 3- Szwajcaria; 3- Kanada; 13- USA; 2- Norwegia; 1- Hiszpania; 4-Holandia; 1- Armenia; 2- Iran; 13- Wielka Brytania; 18- Francja; 6- Czechy; 18- Niemcy;
2- Singapur; 4- Japonia; 2- Australia; 1- Meksyk; 3- Belgia; 3- Rosja; 2- Chorwacja; 1- Włochy; 2- Chiny; 2- Szwecja ; 1- Luxemburg; 1- Dania; 1- Bułgaria; 1- RPA; 1- Norwegia; 1- Portugalia; 1- Irlandia; 1- Finlandia).

SPECJALNY ZŁOTY DINOZAUR PAULOWI DRIESSEN’OWI.


Doroczna nagroda dla Wybitnego Artysty i Pedagoga w tym roku została przyznana Paulowi Driessen’owi.
Paul Giessen, urodzony w 1940 roku Holender. Dużo jeździł za granicę, pod koniec lat 40-tych wyjechał do Moskwy, gdzie jego ojciec otrzymał pracę. Jego edukacją zajmowała się matka.
W latach 60-tych zaczął pracować w holenderskim studio Cine Cartoon Centre. Tam spotkał George’a Dunninga, producenta serii kreskówek „The Beatles”. W 1967 Driessen wyjechał do Londynu, żeby współtworzyć „Żółtą łódź podwodną”- jeden
z najsłynniejszych filmów animowanych.
Pierwszym filmem dla dzieci nakręconym przez laureata była „Opowieść o Małym Johnie Bailey”. Potem, gdy już mieszkałw Kanadzie, stworzył „Stracony błękit” przy wsparciu zespołu National Film Bard. Następne lata przyniosły: „Powietrza!”, „Kocia kołyska” i „Stare pudełko”, „Trącanie”, „Na lądzie, w wodzie i w powietrzu”, „Dom na torach”, „Och, co za rycerz”, „Tip Top”, „Koniec świata na cztery pory roku”, „Trzy panny”, „Chłopiec, który zobaczył górę lodową”.Dunning dostał nominację do Oskara za film„Trzy panny”.
Kolejnym krokiem w karierze twórcy było podjęcie się prowadzenia kursu animacji w niemieckiej Kunsthochschule w Kassel. Pod jego opieką powstały dwa nagrodzone Oskarami filmy „Balance” Christopha i Wolfganga Lauensteinów oraz „Quest” Thomasa Stelmacha i Tyrona Montgomery’ego.
Paul Driessen ma na swoim koncie kilkadziesiąt realizacji filmowych. Laureat przyznanej przez ASIFA/ Hollywood Annie Award (1987) i Lifetime Achievement Award, przyznanej na Światowym Festiwalu w Zagrzebiu w 2002 roku.
W ramach Etiudy&Animy zorganizowano projekcję filmów Paula Driessena oraz jego studentów.

Wydarzeniami towarzyszącymi konkursowi był pokaz krótkich metraży i dokumentów Martina Šulika, prezentacje filmów dokumentalnych Pawła Kędzierskiego, prezentacja dziesięciu najlepszych animowanych filmów inspirowanych literaturą w wyborze Giannalberto Bendazziego, retrospektywa fińskiej animacji oraz pokaz węgierskich animacji ostatnich lat.
Ważnym elementem festiwalu były pokazy premierowe pełnometrażowych filmów animowanych. Wyświetlono „Franka ja Wendy” (Frank i Wendy) w reżyserii Priita Tendera, „High Hair” Billa Plymptona oraz „Oseam” reż. Seong Beak-yeop. Podczas pokazów filmów pełnometrażowych mogliśmy też zobaczyć „Trio z Belleville” w reżyserii Sylvaina Chometa, „Spiskowcy rozkoszy” Jana Švankmajera, „Szeregowiec Dolot” Roba Lettermana, „Appleseed” reż. Shinji Aramaki, „Instytut Benjamenta” S. i T. Quay, „Księżniczka Mononoke” Hayao Miyazaki, „Spirited awal” Hayao Miyazaki oraz „Gnijącą pannę młodą” Tima Burtona.
Dwunastemu festiwalowi Etiuda&Anima towarzyszyły liczne imprezy. Oprócz wyżej wymienionych należy wspomnieć o IX studenckim konkursie filmów reklamowych Kodaka, Nocy Animowanych Wideoklipów, Forum Sekcji Animacji Stowarzyszenia Filmowców Polskich, Animowane Etiudy zrealizowane w szkołach polskich w latach 2001-2005 zaprezentowane prze OFAFA, prezentacje University of Southern Kalifornia oraz prezentacje najnowszych filmów animowanych ze szkół filmowych i artystycznych.

11 edycja Festiwalu „Etiuda&Anima” odbyła się w dniach 19-25. 11.2004. Miała po raz trzeci charakter konkursowy. Do rywalizacji zaproszono 1000 szkół i miast z całego świata. Spośród 385 przysłanych dzieł, do konkursu dopuszczono 71 animacji, fabuł i dokumentów z 36 szkół reprezentujących 21 krajów.

Argentyna- Universidad del Cine, Buenos Aires;
Australia- Victorian College of the Arts, Southbank;
Belgia- KASK- Hogeschool; St. Lukas- Hogeschool; IAD, Louvain- La- Neuve;
Czechy- FAMU, Praha;
Finlandia- University of Art Design Helsinki; Turku Arts Academy;
Francja- ENSAD, Paris; La Poudriére, Valence;
Izrael- Tel-Aviv University; The Sam Spiegel Film & TV School, Jerusalem;
Meksyk- Centro de Capacitación Cinematógrafica, Mexico City;
Niemcy- dffb, Berlin; Filmakademie Baden- Wüerttemberg, Ludwigsburg; Hochschule für Film und Fersehen „Konrad Wolf“, Potsdam- Babelsberg; Hamburg Media School;
Portugalia- Escola Superior de Theatro e Cinema, Amadora;
RPA- AFDA, Cape Town;
Szwajcaria- Escole cantonale d’art de Lausanne- unice cinema;
Szwecja- The School of Photography and Film, Göteborg;
USA- American Film Institute, Los Angeles; UCLA, Los Angeles; University of Southern California;
Węgry- Szinhaz és Filmmüvészeti Egyetem, Budapest;
Wielka Brytania- Royal College of Art, London, The London Film School; The Surrer Institute of Art and Design, University College, Farnham;
Singapur- School of Film and Media Studies, Singapur;
Słowenia- UL AGRFT, Ljubliana;
Dania- The National Film School of Denmark, Copenhagen;
Włochy- Zelig, Bolzano;

Oraz oczywiście szkoły krajowe:
Polska- PWSFTViT, Łódź; Mistrzowska Szkoła Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy; WRiTv UŚ, Katowice; ASP Kraków.



Kierownictwo nad jury przejął Edward Żebrowski, współscenarzysta filmów Krzysztofa Zanussiego, twórca filmów „Ocalenie” (1972), „Szpital przemienienia” (1978) oraz „W biały dzień” (1981). Żebrowski grywał ważne epizody w filmach Zanussiego a obecnie chętnie dzieli się swoimi doświadczeniami z młodymi adeptami sztuki filmowej. Duże znaczenie miała jego współpraca pedagogiczna z Krzysztofem Kieślowskim na niemieckich i szwajcarskich uczelniach. Aktualnie wykłada w Mistrzowskiej Szkole Reżyserii Filmowe Andrzeja Wajdy.
W skład siedmioosobowej komisji oceniającej weszli także:
Christian Boustani- libański reżyser i scenarzysta
Bärbel Neubauer- twórczyni animacji i krótkich form, filmów eksperymentalnych i dokumentalnych.

György Palfi- reżyser etiud i filmów pełnometrażowych

Stano Petrov- aktor, muzyk, laureat Grand Prix Festiwalu „Etiuda 2003” za film „ Z Ulicy”, inspirowany fotografią Henri Carter- Bressona.

Iwona Siekierzyńska- twórczyni filmów krótkometrażowych, laureatka stypendium „Cinefoundation” przyznawanego przez Festiwal w Cannes.

Bartosz Żurawiecki- redaktor miesięcznika „Film”, pracownik „Gazety Wyborczej”.

 

SPECJALNY ZŁOTY DINOZAUR

Podczas festiwalu po raz drugi została przyznana Nagroda Specjalnego Złotego Dinozaura. Tym razem otrzymał go Kazimierz Barabasz- jeden z najważniejszych twórców polskiego dramatu, który doskonale sprawdza się zarówno w roli artysty jak i pedagoga. W związku z tym wydarzeniem odbyła się projekcja dokumentalnych etiud uczniów profesora Karabasza, zrealizowanych w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi.

 

IMPREZY TOWARZYSZĄCE

Jak co roku nie zabrakło imprez towarzyszących. Jednym z ważniejszych tematów poruszanych w trakcie festiwalu był film o sztuce. Twórczość, która od kilkunastu lat, czyli od czasu likwidacji Zakopiańskiego Przeglądu, jest niestety w Polsce już mocno zaniedbana. W ramach odświeżenia tematu odbył się pokaz dziesięciu najlepszych filmów o sztuce wg Jerzego Armaty, retrospektywy Andrzeja Papuzińskiego oraz specjalnego zestawu przygotowanego przez Józefa Robakowskiego. Zainteresowani mieli okazję także zapoznać się z osobą Christiana Boustaniego oraz Pierre’a Coulibeuf i Philippe’a Decouflé. Te pokazy miały nie tylko przypomnieć polski film o sztuce, ale także skonfrontować jego dorobek z zachodnioeuropejskim, zwłaszcza francuskim filmem gatunku.

Ważnym punktem była także prezentacja „ Od Edwarda Mucha do Henri Carter- Bressona” poświęcona artystycznym inspiracjom laureatów Grand Prix Festiwali „Etiuda 1994 i 2003”- Czecha Andreja Žumbergara i Słowaka Stano Petrova.

W trakcie trwania festiwalu można było zobaczyć też, w ramach przedłużenia poprzedzających festiwal Międzynarodowych Warsztatów Filmu Animowanego, projekcje Bärbela Neubauera oraz Ottona Sachera.

Oczywiście nie zabrakło specjalnych spotkań z twórcami oraz dyskusji. Na szczególną uwagę zasługiwała dyskusja panelowa „Od etiudy do debiutu” w trakcie której polskie doświadczenie w związku ze startem zawodowym absolwentów i studentów szkół filmowych skonfrontowano z doświadczeniami czeskimi, słowackimi i węgierskimi.

„Etiuda 2004” Odbywała się nie tylko w Centrum Kultury „Rotunda”, ale też w Bunkrze Sztuki, Muzeum Narodowym oraz klubach i kawiarniach festiwalowych: „Re”, „Fshut”, „Żaczek”.

„Dziesiąty jubileuszowy Festiwal Filmowy „Etiuda” to impreza, nad której przygotowaniem pracowaliśmy przez okrągły rok. Tegoroczna edycja potrwa 7 dni, w ciągu których zaprezentujemy 83 konkursowe etiudy z 30 szkół filmowych i artystycznych, reprezentujących 21 krajów. Konkursowe zmagania, wzbogacone przez 42 projekcje towarzyszące – na które złoży się kilkaset filmów krótkometrażowych – zaprezentowane zostaną w 6 obiektach. Wyjątkowość tegorocznej edycji polega jednak przede wszystkim na przełamaniu naszej dotychczasowej tradycji organizowania konkursu etiud co dwa lata. Po zeszłorocznej rywalizacji, tym razem ponownie zaprosiliśmy reprezentantów szkół z całego świata. Ku ogromnemu zaskoczeniu otrzymaliśmy blisko trzysta zgłoszeń, czyli dwukrotnie więcej niż poprzednio. Począwszy od tego roku zamierzamy przygotowywać konkursy etiud studenckich na każdym festiwalu.
Jubileusz „Etiudy” postanowiliśmy uświetnić przyznaniem po raz pierwszy Specjalnej Nagrody dla wybitnego twórcy, z powodzeniem łączącego pracę artystyczną z działalnością edukacyjną. Tegorocznym laureatem jest prof. Jerzy Kucia – wspaniały artysta, którego ostatni film „Strojenie instrumentów” zdobył niedawno kolejne Grand Prix na międzynarodowym festiwalu filmowym, tym razem w Wilnie. Reżyser, wykładowca krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, należy do najbardziej znanych i cenionych przedstawicieli polskiej szkoły animacji. Równocześnie od lat swoją rozległą działalność pedagogiczną prowadzi z powodzeniem nie tylko na krakowskiej uczelni, jest gościnnym wykładowcą licznych szkół zagranicznych. Nie należy zapominać, iż prof. Kucia jest pomysłodawcą i głównym organizatorem Międzynarodowych Warsztatów Filmu Animowanego, odbywających się w naszym mieście od 1996 roku. Gdy przed dziesięcioma laty zrodziła się idea zorganizowania otwartego festiwalu, poświęconego twórczości adeptów sztuki filmowej, który miał się odbywać w Krakowie – mieście, w którym nie ma przecież szkoły filmowej - prof. Kucia był pierwszą osobą aprobującą ten prekursorski pomysł. Niewątpliwie jego opinia stanowiła ogromną zachętę do realizacji nietypowego projektu. Chcielibyśmy, aby Specjalna Nagroda dla prof. Kuci dała początek nowemu festiwalowemu zwyczajowi: przyznawania bezprecedensowych w świecie filmowym wyróżnień wyjątkowym postaciom – artystom, a zarazem pedagogom. Pragniemy tym samym uhonorować ich – zazwyczaj niedoceniany, a jeszcze częściej ledwo dostrzegany – wysiłek twórczy.
Główne wydarzenia festiwalu wzbogacone zostaną przez ogromną ilość imprez towarzyszących, których samo wymienienie nie było by w tym miejscu możliwe ze względu na ich liczebność. W ramach dodatkowych pokazów znajdą się stałe, wypróbowane cykle: dokumentalne prowokacje, prezentacje dorobku wybitnych twórców dokumentu i animacji, szkół filmowych
i artystycznych oraz europejskich festiwali filmowych. W tym roku z okazji Jubileuszu nasza tradycyjna propozycja, jaką są „Etiudowe 10-tki”, zostanie wzbogacona o okolicznościową prezentację studenckich etiud wszechczasów. W ramach festiwalu odbędą się również stale obecne publiczne projekcje Międzynarodowych Warsztatów Filmu Animowanego, które towarzyszyć będą zajęciom praktycznym, odbywających się w dniach poprzedzających „Etiudę 2003” (13 – 20 listopada). Na prawach festiwalowego prologu, między 16 a 18 listopada, przygotowaliśmy też wspólnie ze Stowarzyszeniem Filmowców Polskich oraz Filmem Polskim obszerną retrospektywę „55 lat polskiej animacji. (…)”
(Katalog festiwalowy z roku 2003)

Impreza odbyła się w dniach 21 – 27 listopada. Wicedyrektorem ds. Organizacyjnych był Szymon Pasaj. W skład biura organizacyjnego weszli: Agnieszka Bojanowska, Magda Jaskóła, Wojciech Kuś, Agata Moszkowicz, Arkadiusz Niziński, Mikołaj Ostrowski, Anna Przygoda, Mateusz Solarz, Katarzyna Surmacz, Rafał Syska, Agata Szenkowska i Ireneusz Żaczkowski. Rada Festiwalu składała się z: Sylwii Biernackiej, Andrzeja Gruby, Anny Kempys, Arkadiusza Nizińskiego, Rafał Syska i Bogusława Zmudzińskiego.
Patronat nad festiwalem objęli: prasowy - „Gazeta Wyborcza”, „Kino”, „Tygodnik Powszechny”, „City magazine”, „Semestr”, „Karnet”, „Film & TV Kamera” radiowy - Radio „eska”, telewizyjny - TVN, TVP3 Kraków, internetowy - portal Onet.pl, stopklatka.pl.
Patronat honorowy nad festiwalem objęli: Minister Kultury Waldemar Dąbrowski, Prezydent Miasta Krakowa Jacek Majchrowski, Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej Ryszard Tadeusiewicz
i Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego Franciszek Ziejka.
Impreza finansowo został wsparta przez Fundusz Wyszechradzki, Ministerstwo Kultury, Urząd Miasta Krakowa, Fundacja Współpracy Polsko – Niemieckiej, Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, „Pro Helvetia” i Samorząd Studentów UJ. Poza tym Festiwal wsparli: Krakowskie Warsztaty Filmu Animowanego, Centrum Węgierskie w Krakowie, Wydział Nauk Społecznych AGH, Goethe Institut w Krakowie, Instytut Francuski w Krakowie, Muzeum Narodowe w Krakowie, Bunkier Sztuki, Stowarzyszenie Irackich Demokratów zamieszkałych w Polsce, „Żaczek”, Firma „Kodak”, Radio Taxi „Barbakan”, Kino „Re”, Bar sałatkowy „Chimera”, „Cafe Camelot”, Firma „Obi”, Firma „Sachtler”, Polskie Linie Lotnicze LOT oraz Firma „Plit-Kraków”.
Autorem plakatu festiwalowego był Tadeusz Gustaw Wiktor.
(Katalog Festiwalowy z roku 2003)

Na festiwal nadesłano ok. 300 film w z 30 szkół reprezentujących 21 krajów. Komisja selekcyjna pod przewodnictwem Bogusława Zmudzińskiego dopuściła 83 etiud filmowych. Zakwalifikowały się filmy: 16 z Polski (PWSTFTiT w Łodzi (9), Wydział Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego (3), ASP w Krakowie (2), MSRF Andrzeja Wajdy ( 2 )), 11 z Francji ( La Poudriere, Valence (5), ENSAD z Paryża (6)), 10 z Niemiec (Deutsche Film und Fernsehakademie Berlin (1), Filmstudium der Universitat Hamburg (4), Hochschule fur Film und Fernsehen „Konrad Wolf” Potsdam-Babelsberg (4), C.V.O University of Oldenburg (1)), 6 z Finlandii (Arts Academy of Turku Politechnic), 6 z Wielkiej Brytanii (The London International Film School (3), National Film & Television School z Beaconsfield (1), University of Bristol (2)), 5 z Argentyny (Universidad del Cine z Buenos Aires) 4 z Czech (FAMU), 4 ze Szwajcarii (ECAL z Lozanny (2), ESBA z Genewy (2)), 3 ze Słowacji (VSMU z Bratysławy), 3 ze Słowenii (AGRFT w Ljubljanie), 3 z Ukrainy (Kiev Institute of Thearical Arts), 2 z Izraela (The Sam Spiegel Film & T.V. School z Jerusalem), 2 z Belgii (KASK – Hogeschool z Gent), 2 z Australii (The Victorian College of Arts (1), VCASFT z Melbourne (1)), 1
z Bułgarii (NATFIZ „Kr. Sarafor” z Sofii), 1 z Norwegii (The Norvegian Film School), 1 z Serbii (FDU
z Belgradu), 1 ze Słowenii (AGRFT z Ljubljany), 1 z Włoch (ZELIG School for documentary television and new media) i 1 z Indii (National Institute of Design z Paldi). Wśród filmów były 50 etiud reżyserskich, 31 animowanych, 1 operatorska i 1 reżysersko-operatorska.
(Katalog festiwalowy z roku 2003)
Zdobywca Grand Prix otrzymywał ok. 1000 m. taśmy filmowej.

W Jury zasiedli: Kassem Hawal (reżyser filmowy) jako przewodniczący, Miron Czernienko (rosyjski historyk i teoretyk filmu), Nikola Majdak (serbski reżyser), Piotr Kunce (grafik, plakacista), Marcin Wrona (Absolwent reżyserii Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego, laureat Grand Prix MFF „Etiuda 2002”) i Vera Gyurey (Dyrektor Węgierskiego Narodowego Archiwum Filmowego).

Grand Prix, Złotego Dinozaura X MFF „Etiuda 2003” zdobył film „Z Ulicy” Stano Petrova z VSMU
z Bratysławy ze Słowacji. Była to etiuda reżyserska. Opowieść, która zaczyna się do zmarłego człowieka leżącego na ulicy.
Srebrnego Dinozaura zdobył film „Biotope” Merwana Chabane z ENSAD w Paryżu. Była to etiuda animowana, pokazująca scenkę z życia codziennego w metrze. Głos z offu komentuje zachowania podróżnych w stylu charakterystycznym dla filmów przyrodniczych.
Brązowego Dinozaura zdobyła etiuda reżyserska „Kapelusz” Agnieszki Smoczyńskiej z Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego. Scenariusz etiudy oparty jest na motywach opowiadania „Sobie i państwu” Kazimierza Brandysa i jest krótką historią o relacji łączącej syna z ojcem.
Nagrodę Specjalną Złotego Dinozaura dla szkoły za najlepszy zestaw filmów przyznano Filmstudium der Universitat Hamburg z Niemiec.

Jury przyznało wyróżnienia filmom: „Ludzie z autobusu”, etiudzie reżyserskiej Vaclava Kadrnka
z czeskiej FAMU. Historia codziennej drogi autobusem, z domu do pracy, z pracy do domu. Czy można sobie wyobrazić większą beznadzieję? Te same przystanki, ulice, domy, ludzie. Ale i tu może się coś wydarzyć. Film wyróżniono za reżyserię.
„Cisza” Macieja Cuske, Rafała Glińskiego, Edyty Wróblewskiej, Tomasza Wolskiego, Bartka Konopki i Marcina Bortkiewicza z MSRF Andrzeja Wajdy z Warszawy. Była to etiuda reżyserska. Zestaw sześciu trzyminutowych etiud dokumentalnych, zrealizowanych przez początkujących reżyserów. Etiudy opowiadają kolejno: porodzie i pierwszym krzyku, dziecku czekającym
w przedszkolu na rodziców, hostessie pracującej w gwarnym supermarkecie, spotkaniu Romana Polańskiego ze studentami, wspomnieniach starzejącej się pary, pogrzebie. Film wyróżniono za pracę zbiorową.
Etiuda reżyserska „Śpij spokojnie, kochanie” Pansu Kima z The London Film School. Para dokumentalna etiuda opisująca kondycję rodziny. Niższa warstwa angielskiej klasy średniej
w stylistyce filmów Kena Loacha. Obraz wyróżniono za dźwięk.
Jury przyznało również Specjalne Dyplomy dla filmów: „Zeszłego roku w rzeźni” Nicolasa Carrerasa z Universidad del Cine z Buenos Aires z Argentyny. Była to etiuda reżyserska, pokazująca jak muzyka łagodzi obyczaje.
Etiuda animowana „Imago” Magdaleny Piwowarczyk z ASP w Krakowie. Opowieść o kobiecie – rysowniku, jej obsesjach i niemożliwych do spełnieniach ambicjach. Związana z tym niemoc twórcza zaczyna wpływać na jej realne życie, aż w końcu sama staje się nietrwałym dziełem.
Nagrodę Dyrektora Festiwalu „Wielkiego niedocenionego” otrzymał film „Igła” Davida Alaponta z ENSAD w Paryżu. Była to etiuda animowana. Corrida jako metafora spotkania kobiety
z mężczyzną, podczas którego łatwo może dojść do zamiany ról.
Jury Studenckie, w składzie Jakub Giza jako przewodniczący, Anna Hornatowicz, Izabela Mazur, Łukasz Pazera i Łukasz Sobieszkoda.
Jury przyznało ex equo dwa wyróżnienia dla filmów „Gerszom” Jacka Podgórskiego z łódzkiej PWSFTiT oraz „Polaris” Niina Souminen z Arts Academy of Turku Politechnic z Finlandii. Etiudy wyróżniono za najbardziej wyraziste i indywidualne spojrzenie.
Nagrodę i wyróżnienie za najlepsze zdjęcia przyznał również patron medialny festiwalu kwartalnik „Film & TV Kamera”. Nagrodę (statyw firmy „Sachtler” oraz transfer na naświetlarce Arrilaser pięciu minut z dowolnego nośnika na taśmę 35 mm ufundowany przez firmę „Digital Lab”) otrzymała etiuda operatorska „Gerszom” Jacka Podgórskiego z PWSFTiT z Łodzi. Wyróżnienie (roczne prenumeraty kwartalnika „Film & TV Kamera” oraz miesięcznika „Kino”) otrzymała etiuda reżyserska „Daj mi buzi” Per-Anders Ringa również z PWSFTiT z Łodzi.

Jednym z warunków regulaminu konkursu jest czas trwania filmów, który nie może przekroczyć 20 minut. Po raz pierwszy, w ramach projekcji pozakonkursowych, zaprezentowano kilka niezwykle ciekawych filmów, które nie spełniały tej normy.
Poza konkursem, szkolną twórczość reprezentowały pokazy europejskich szkół filmowych
i artystycznych. Na Festiwalu zaprezentowało się 9 szkół.
Vysocka Skola Muzickych Umieni Filmova a Televizna Fakulta z Bratysławy ze Słowacji, założona w 1990 roku zaprezentowała m.in. „W skrzynce” M. Strussa, „Anatomię myśli” P. Kos-ala, „Tacy jesteśmy” J. Pirohova i „Hiszpańską muchę” V. Raymanovej.
Czeska FAMU, jedna z najstarszych szkół filmowych w Europie, założona w 1946 roku zaprezentowała etiudy przedstawicieli „szkoły czeskiej” z lat 60–tych, m.in. „Ludzkie mięso”
F. Fenica, „Kocią muzykę” V. Chytilovej, „Striebornt wietor” J. Jakubisko i „Blokowisko” J. Menzla.
Moskiewska VGIK, najstarsza szkoła filmowa na świecie, założona 1 września 1919 roku. Zaprezentowała etiudy, które były głośnymi debiutami: „Sztafetę” V. Volkova, „Poczatek”
A. Peleshiana, „Zabójcę” A. Tarkovskiygo i „Słoik” I. Kvirikadze.
Duńska Narodowa Szkoła Filmowa z Kopenhagi przedstawiał swoje najnowsze etiudy m.in. „Zmrok” T.B. Nielsena, „Bokserkę” M. Serupa, „Wypadek” P.E. Madsena i „Układ” H.M. Faisst.
Hochschule fur Film und Fernsehen „Konrad Wolf” Potsdam-Babelsberg z Niemiec, to powstałe w 1988 roku Studium Filmowe na Uniwersytecie w Hamburgu zaprezentowało m.in. „Turecką miłość” O. Yildrima, „Żołnierzy” M. Hagga, „Bilet w jedną stronę” U. Grote i „Wszystko jest inne”I. Weisse.
Ecole Cantonale D’art. De Laussanne ze Szwajcarii przedstawiła m.in. „Heidi” L. Stajic, „Triviall killer” I. Vossart, „Modele Reduit” M. Olivetta i „Les mille mais une nuit” K. Bakhtiari.
Ecole Superieure des Beux Arts z Genewy w Szwajcarii została założona w 1948 roku i jest najstarszą Szkołą Sztuk Pięknych w Szwajcarii. Wydział filmowy, powstały w 1972 roku zaprezentował m.in. „Erdhimel” M. Fischera, „En quete” N. Wagnieresa, „La mort en exil” A.M. Saray i „Stop it” M.-C. Theiler.
Mistrzowska Szkoła Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy zaprezentowała etiudę „Spotkania”
I. Siekierzyńskiej, A. Petali, D. Hasanovića, K. Niścierow, T. Wińskiego, A. Saramowicza
i G. Janowskiego.

Zwieńczeniem pokazów twórczości studenckiej było „10 etiud wszechczasów na 10-lecie Festiwalu „Etiuda” w wyborze Bogusława Zmudzińskiego”. Na pokaz złożyły się takie filmy jak „Dwaj ludzie z szafą” R. Polańskiego, „Guernica” E. Kusturicy, „Koncert” I. Szabo, „Śmierć prowincjała”
K. Zanussiego, „Spokojny dzień” N. Michałkowa, „Chłopiec i gołąb” A. Michałkowa-Konczałowskiego, „Tango Berlin” F. Gallenberger i G. Kral, „Nokturn” L. von Triera, „Grzech boga”
A. Holland i „Ropaki” J. Sveraka.

Zanim nastąpiła inauguracja Festiwalu, odbyła się obszerna retrospektywa „55 lat polskiej animacji”. Na przegląd składały się m.in. takie filmy jak: „Był sobie raz…” J. Lenicy i W. Borowczyka, „Hobby” D. Szczechury, „Nowa książka” Z. Rybczyńskiego, „Strojenie instrumentów” J. Kuci, „Labirynt” J. Lenicy, „Ręka” M. Kijowicza, „Czerwone i czarne” W. Giersza, „Tango” Z. Rybczyńskiego, „Wolność nogi” P. Dumały, „Szkoła” W. Borowczyka, „Śniadanie na trawie” S. Lenartowicza, „Ostry film zaangażowany”J. Antonisza, „Strzelnica” M. Cholerka, „Apteczka pierwszej pomocy”
A. Sroczyńskiego, „Frnz Kafka” P. Dumały, „Syn” R. Czekały, „Egzamin” M. Serafińskiego, „Katedra” T. Bagińskiego, „Polska Kronika Non-Camerowa” J. Antonisza, „Maski” P. Karwasa, „Ślub krawca” E. Wąsik, „Stupajkop” A. Zaręby i „Pomiędzy nami” W. Sowy.

Animacja towarzyszyła „Etiudzie” już od pierwszego dnia Festiwalu, kiedy to wręczono Nagrodę Dziesięciolecia MFF „Etiuda 2003” dla wybitnego artysty i pedagoga – którą otrzymał Jerzy Kucia. Na pokazie, który odbył się z tej okazji, zaprezentowano filmy laureata: „Powrót”, „Refleksy”, „Parada” i „Strojenie instrumentów”, oraz jego uczniów: „Stupajkop 1” A. Zaręby, „Nordost” B. Vogta, „Fryzjer” R. Sowy, „Wiosnę” W. Sobczyka i „Cały ten szmal” T. Głuca.

Po zeszłorocznej prezentacji zagrzebskiej szkoły animacji, „Etiuda 2003” zaprezentowała animację twórców wywodzących się z belgradzkiego kręgu, wykorzystując do tego postać od której zaczyna się historia belgradzkiej animacji, pedagoga XI Warsztatów Filmu Animowanego i jurora Festiwalu – Nikola Majdaka, który przygotował reprezentacyjny zestaw filmów. Na pokazie wyświetlono m.in. „Człowieka z kredy” N. Majdaka, „Tarzana” Z. Cakuljevića, „W alei Zasłużonych
i wielkich wydarzeń” V. Vlajića, „Tango Ragtime” R. Cirića, „Sen alchemika” R. Radovanovića
i „Gumową duszę” A. Devića.

Następne pozycje z animowanej części programu Festiwalu były również związane z Warsztatami Filmu Animowanego, przybliżały twórczość ich Specjalnych Gości, Kirsten Winter
i Otto Sachera.
Kirsten Winter to znana niemiecka realizatorka eksperymentalnych filmów animowanych,
w których ogromną rolę odgrywa muzyka. Wybitny pedagog i organizator niemieckiego ruchu filmowego. Podczas pokazu, który na żywo komentował autorka, pokazano: „Zegary”, „Kraksę”,
„W samą porę”, „Fiolet Kandinskiego”, „Ucieczkę”, „Odzyskany weekend” i „Circus S”.

Otto Sacher to ceniony niemiecki twórca animacji, przez większość swej twórczości związany ze znanym drezdeńskim Studiem Animacji. Na jego dorobek składają się filmy realizowane zarówno dla dorosłych, jak i dzieci. Na prezentacji wyświetlono „Sensację stulecia”, „Przy oknie”, „Samotność”, „Łanię”, „Słuchajcie”, „Lwa i ptaka”, „Niech się święci 1 maja” i „Ojca i wielki talent”.

Jedną z najciekawszych pozycji programowych był pokaz założonego w 1984 roku w Valence we Francji, przez Jacquesa-Remy Girerda, Pascla le Notre i Serge’a Besseta – Studia Folimage - jednego z najsilniejszych i najoryginalniejszych ośrodków animacji na świecie. W 1999 roku studio utworzyło szkołę animacji La Poudriere. Na pokazie zaprezentowano m.in. filmy „Amerlock” J-R. Gireda, „Mnich i ryba” M. Dudoka de Wit, „Wielka emigracja” Y. Techerenkova, „Na krańcu świata” K. Bronzita, „Nóż pomiędzy widelcami” A. Gagnola i J.L. Felicioliego, „Malutki książę” Z. Trofimovej
i „Hilltop hospital” P. Le Notre.

Animowana część programu łączyła się z dokumentalną poprzez pokaz „Od Władysława Starewicza do Petara Lalovicia”. Pierwszy, polski twórca animacji, wynalazca filmu lalkowego, który w swych filmach wykorzystywał spreparowanych zwierzęcych lub owadzich „aktorów”. Drugi, serbski dokumentalista, znany z metaforycznych filmów o przyrodzie. Pokazowi filmów Starewicza, m.in. „Zemsta operatora filmowego”, „Konik polny i mrówka” i „W szponach pająka” towarzyszył akompaniament tapera. „Żuki”, „Requiem dla przyrody” i „Ratunek przez wspinaczkę” były filmami Lalovicia, które uzupełniały pokaz.

Już klasyczną pozycją dokumentalnego programu „Etiudy” były „Dokumentalne prowokacje”, tym razem ostatnia część cyklu prezentowana była pod tytułem „Egzamin z wolności wyboru – dokumentalne prowokacje lat dziewięćdziesiątych”. Na pokaz złożyły się takie filmy jak: „89 milimetrów do Europy” i „Wszystko się może przytrafić” M. Łozińskiego, „Usłyszcie mój krzyk” i „Stan nieważkości” M. Drygasa, „Portret w kropli” K. Karabasza, „Patrz: Litwa” V. Zelenkeviciute-Drygas, „Miejsce urodzenia” i „Siostry” P. Łozińskiego, „Czarne tulipany” J. Sasińskiego, „Cisza i ciemność” P. Kędzierskiego, „Arizona” i „Trzynastka” E. Borzęckiej, Story” T. Doettloffa i „Obywatele”
P. Woldana. Po projekcji filmów Ewy Borzęckiej odbyło się spotkanie z autorką.

Ciekawą pozycją „Etiudy” miała być retrospektywa Gościa Specjalnego Festiwalu – Mariusza Waltera - jednego z głównych przedstawicieli polskiego dokumentu lat 70 – tych, zwycięzcę krakowskiego MFF Krótkometrażowych – dziś kojarzonego głównie z telewizją TVN. Na pokazie miły być wyświetlone filmy „Autobus z napisem koniec”, „Pierwszy, szósty” i „Potomkowie Sebastiana Grzyba”. Niestety do projekcji nie doszło z powodu niedociągnięć organizacyjnych samego bohatera retrospektywy.

Innym twórcą, którego dokumenty miały swą prezentację był - przewodniczący Jury, iracki opozycjonista działający na emigracji – Kassem Hawal. Pokazano jego dwa filmy, „Moczary”
i „Symfonię kolorów”.

Vera Gyurey, członek Jury i dyrektor Węgierskiego Narodowego Archiwum Filmowego – korzystając z jego zasobów zaprezentowała zestaw klasycznych filmów krótkometrażowych
z okresu świetności kinematografii węgierskiej. Zaprezentowano m.in. „Robotników na torach”
I. Gaala, „Ty – film o miłości” i „Budapeszt, powody dla których go kocham” I. Szabo, „Karną ekspedycję” D. Magyara i „Cyganów” S. Sary.

„Etiuda 2003” , podobnie jak wcześniejsze edycje, przybliżyła swoim widzom znane festiwale filmowe, Festiwal Filmów Dokumentalnych i Krótkometrażowych w Belgradzie oraz niemiecki Filmfest Dresden. Pokaz Festiwalu z Belgradu, związany z jego 50-leciem, prezentował największe osiągnięcia kina jugosłowiańskiego poprzednich dziesięcioleci. Zaprezentowano m.in. „Martwe miasto” V. Stojanovića, „Drogi” A. Petrovića, „Dzieci” G. Paskaljevića, „Pierwszy przypadek – Człowiek” K. Skanata, „Ze smutkiem i bólem serca” N. Lorencina, „Moją ojczyznę” M. Radovića
i „Śmierć wieśniaka Djuricy” P. Golubovića.
Festiwal niemiecki, odbywający się od 1989 roku, jest jednym z najważniejszych festiwali filmów krótkometrażowych w Niemczech. Na pokazie wyświetlono nagrodzone i wyróżnione filmy
z ostatnich edycji festiwalu: „Przetransponowaane ciała” K. Pratschke, „Skrzypce” F. Dyson, „Hipnozę” B. Fliegaufa i „Hotel Rienne” J.S. Nilssona.

Perłą w koronie dokumentalnej części programu było „10 najlepszych filmów dokumentalnych kina światowego lat ostatnich w wyborze Andrzeja Fidyka”. Tak przedstawiał się zestaw, wybrany przez czołowego polskiego dokumentalistę: „Z Moskwy do Pietruszek z Wieniediktem Jerofiejewem” P. Pawlikowskiego, „Fotoamator” D. Jabłońskiego, „Dlaczego zabijali sąsiadów” K. Igarashi, „Kursk” O. Isunget, P.C. Magnus i O. Bogen, „Rozwód po irańsku” K. Longinotto i Z. Mir-Hosseini, „Brama wiecznego spokoju” T. Stenderup, „Biełowowie” V. Kossakovsky, „Niezłomny” S.H. Hadary
i W.A. Whiteford, „Nie wolno” R. Lehmana i „Rodzina” S. Saif i P. Ambo.

„Etiuda 2003” zaprezentowała również, już po raz szósty filmy nagrodzone na siódmym Studenckim Konkursie Filmów Reklamowych Kodaka, widzom przypomniano również laureatów poprzednich edycji konkursu.

„Witam państwa serdecznie na IX Międzynarodowym Festiwalu Filmowym „Etiuda 2002”. Pod wieloma względami Festiwal ten będzie miał wyjątkowy charakter; będzie dłuższy niż poprzednie, bo aż sześciodniowy; będzie obfitował w niezwykle bogaty program, bo obejmujący 35 seansów filmów konkursowych i pozakonkursowych, będzie wreszcie odbywał się nie tylko w CK „Rotunda”, ale także w Krakowskim „Bunkrze Sztuki”, „Klubie Festiwalowym mieszczącym się w Kawiarnie „Re”, a także w Centrum Kultury Żydowskiej.
W programie konkursowym pokażemy 59 filmów z 23 szkół, reprezentujących 14 krajów. Walczyć one będą o przyznawane przez 5-osobowe Jury pod kierunkiem Barbary Sass – Złote, Srebrne i Brązowe Dinozaury oraz Specjalnego Złotego Dinozaura dla szkoły europejskiej, prezentującej najlepszy zestaw filmów konkursowych.
W programie imprez towarzyszących pokażemy w tym roku szczególnie dużo animacji. Okazję dla tej prezentacji stanowić będzie jubileusz X Krakowskich Warsztatów Filmu Animowanego, zaplanowanych na 9 – 16 listopada 2002. Zaprezentujemy kolejną „10-tkę festiwalu Etiuda”, tym razem wybraną przez Marcina Giżyckiego spośród najlepszych filmów animowanych lat 90–tych. Pokażemy retrospektywę Gościa Specjalnego Festiwalu i Warsztatów – Raoula Servais, filmy szwajcarskich uczestników Warsztatów, prezentację niemieckich animacji przygotowanych przez Niemiecki Instytut Filmu Animowanego w Dreżnie, film „Hobby” pedagoga warsztatów – Daniela Szczechury, retrospektywę niemieckiej artystki Lotte Reiniger, zestaw filmów z Badenii-Wirtenbergii, najnowsze filmy ze studia Jiriego Trnki z Pragi, a także nowe spojrzenie na Zagrzebską Szkołę Animacji.
Wśród prezentowanych dokumentów znajdą się „Dokumentalne prowokacje lat 80.”, miniretrospektywa Andrzeja Fidyka, chorwackie filmy dokumentalne „o Kamienisku”, filmy wyprodukowane przez węgierską Telewizję Duna oraz na wyraźne życzenie widzów – zestaw Polskiej Kroniki Filmowej. Osobne miejsce w programie imprez towarzyszących konkursowi zajmą prezentacje najgłośniejszej w chwili obecnej uczelni filmowej Starego Kontynentu – Narodowej Duńskiej Szkoły Filmowej z Kopenhagi, Międzynarodowych Dni Filmu Krótkiego w Oberhausen, Filmów Reklamowych z tegorocznego Studenckiego Konkursu Filmów Reklamowych Kodaka,
a także prezentowanych w warunkach klubowych niedopuszczonych do konkursu etiud studenckich. Program filmowy Festiwalu uzupełnią organizowane po raz pierwszy Warsztaty Fotograficzne, które poprowadzi Piotr Jaxa – międzynarodowej sławy fotografik, jeden z jurorów tegorocznego Festiwalu. (…)
(Katalog festiwalowy z roku 2002)

Impreza odbyła się w dniach 16 – 21 listopada. Wicedyrektorem ds. Organizacyjnych był Szymon Pasaj. W skład biura organizacyjnego weszli: Sylwia Biernacka, Józef Golian, Magda Jaskóła, Marta Korus, Arkadiusz Niziński, Katarzyna Surmacz, Rafał Syska i Ireneusz Żaczkowski. Rada Festiwalu składała się z: Sylwii Biernackiej, Andrzeja Gruby, Anny Kempys, Arkadiusza Nizińskiego, Rafał Syska i Bogusława Zmudzińskiego.
Patronat nad festiwalem objęli: prasowy - „Gazeta Wyborcza”, „Kino”, „City magazine” radiowy - Radio Kraków, „Radiostacja”, telewizyjny - TVP3 Kraków, internetowy - portal Onet.pl, stopklatka.pl.
Patronat honorowy nad festiwalem objęli: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Waldemar Dąbrowski, Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej Ryszard Tadeusiewicz, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego Franciszek Ziejka i V-ce Prezydent Miasta Krakowa Teresa Starmach.
Głównym sponsorem festiwalu była firma „Nescafe”. Impreza finansowo został wsparta przez Fundusz Wyszechradzki, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Fundację Batorego, Urząd Miasta Krakowa, Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Goethe Institut
w Krakowie, Samorząd Studentów UJ. Poza tym Festiwal wsparli: Krakowskie Warsztaty Filmu Animowanego, Centrum Węgierskie w Krakowie, Dom Norymberski w Krakowie, Instytut Nauk Społecznych AGH, Fundacja Pro Helvetia, Stowarzyszenie Przyjaźni Polsko Bałkańskiej, Fundacja Judaica, Ministerium fur Stadtebau und Wohnen, Kultur und Sport des Landes Nordrhein-Westfalen, Ministerium fur Wissenschaft, Forschung und Kunst Baden- Wurttemberg, „Chorwacja”, Firma „Kodak”, „Solopan”, Kino „Re”, Bar sałatkowy „Chimera”, „Cafe Camelot”, Firma „Obi”, Cafe Camelot, Firma „Slag Recycling”, „Żywiec”, Przedsiębiorstwo Poligraficzne DEKA sp. Z.o.o., www.studio906.pl, www.lightmotif.pl, oraz Firma „Plit-Kraków”.
Autorem plakatu festiwalowego był Tadeusz Gustaw Wiktor.

Na festiwal nadesłano ok. 140 filmów z 23 szkól reprezentujących 14 krajów. Komisja selekcyjna pod przewodnictwem Bogusława Zmudzińskiego dopuściła 59 etiud filmowych. Zakwalifikowały się filmy: 19 z Polski (PWSTFTiT w Łodzi (10), Wydział Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego (3), ASP w Krakowie (4), ASP w Poznaniu (1), Akademia Filmu i Telewizji
w Warszawie (1)), 7 z Niemiec (Deutsche Film und Fernsehakademie Berlin (3), University of Hamburg, Hamburger Filmwerkstaff, Hamburg (4)), 6 z Izraela (The Sam Spiegel Film & T.V. School z Jerusalem (2), Hadasaah College z Jeruzalem (2), Tel – Aviv University (2)), 6 z Wielkiej Brytanii (The London International Film School (3), National Film & Television School
z Beaconsfield (3)), 4 ze Słowacji (Academy of Music & Dramatic Arts z Bratysławy), 3 z Czech (FAMU), 3 z Argentyny (Universidad del Cine z Buenos Aires), 3 ze Słowenii (AGRFT w Ljubljanie),
2 ze Szwajcarii (School of Art. And Design, Studienbereich Film z Zurichu (1), ESBA z Genewy (1)), 1 z Węgier (Academy of Drama and Film z Budapesztu ), 1 z Norwegii (The Norvegian Film School
z Lillehamer), 1 z Jugosławii (University of Arts z Belgradu), 2 z Finlandii (Turku Arts Academy
z Turku (1), Tampere Polytechnic, The School of Art. And Media z Tampere (1)), 1 z Gruzji
(Georgian State Institute of Theatre and Film z Tibilisi). Wśród filmów były 33 etiudy reżyserskie, 13 animowanych, 12 reżysersko-operatorskich i 1 operatorska.
(Katalog festiwalowy z roku 2002)
Zdobywca Grand Prix otrzymywał ok. 1000 m. taśmy filmowej.

W Jury zasiedli: Barbara Sass - Zdort (reżyserka i scenarzystka filmowa) jako przewodnicząca, Georgy Durst (węgierski działacz filmowy, producent filmów i video), Piotr Jaxa – Kwiatkowski (niezależny operator i fotografik), Dario Marković (dziennikarz i publicysta filmowy z Bośni
i Hercegowiny) i Tadeusz Sobolewski (krytyk filmowy i literacki).

Grand Prix, Złotego Dinozaura IX MFF „Etiuda 2002” zdobył film „Człowiek magnes” Marcina Wrony z Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego. Była to etiuda reżyserska. Przezabawny i poruszający przykład autoterapii. Twórca umiejętnie żonglując nastrojami i formą, opowiada
o skomplikowanej relacji z ojcem.
Srebrnego Dinozaura zdobyła etiuda reżyserska „Tacy jesteśmy” Jana Pirohova z Academy
of Music & Dramatic Arts z Bratysławy ze Słowacji. Ciepła opowieść o upośledzonych ludziach, którzy mimo wielu przeszkód odnaleźli miejsca, w których są potrzebni.
Brązowego Dinozaura zdobył film „Cezary w miastach” Sebastiana Butnego z PWSFTiT z Łodzi. Była to etiuda reżyserska. Krótka historia życia Cezarego, który decyduje się być po prostu „nikim”
i to mu się udaje.
Po raz pierwszy przyznano Nagrodę Specjalną Złotego Dinozaura za najlepszy zestaw filmów zgłoszonych przez szkołę. Nagrodę otrzymała Academy of Music & Dramatic Arts z Bratysławy ze Słowacji.

Jury przyznało również wyróżnienia honorowe, następującym filmom: „ELFilm” Jakuba Sommera z czeskiej FAMU. Była to etiuda reżyserska, operatorska. Minimalistyczny opis maksymalnej miłości. Nic nie jest powtórzeniem, kiedy to zdarza się właśnie tobie. Etiudę wyróżniono za oryginalną narrację i za promocję maksymalnej miłości.
„Żołnierz” Shaloma Hagera z The Sam Spiegel Film & T.V. School z Jerusalem z Izraela. Była to etiuda reżyserska. Historia Ahrona, ucznia Yeshivy, ortodoksyjnej społeczności religijnej Bohater opuszcza ją i wstępuje do wojska. Oglądamy proces przyjmowania do armii i mechanizmy, które
w niej rządzą. Obraz wyróżniono za ukazanie niezwykłego bohatera.
„Obcy” Milana Baloga z Academy of Music & Dramatic Arts z Bratysławy ze Słowacji. Była to etiuda reżyserska. Przejmujący obraz samotności mężczyzny, skazanego na niezrozumienie
w swoim środowisku. Film wyróżniono za umiejętność wejścia w głąb człowieka.
„Pomiędzy nami” Wioletty Sowy z Akademii Sztuk Pięknych z Krakowa. Była to etiuda animowana. Film opowiadał o konflikcie pomiędzy dwojgiem ludzi i poszukiwaniu kompromisu. Etiudę wyróżniono za interesujący pomysł plastyczny.
„Strzyżenie owiec” Ericke Bettinga z National Film & Television School z Beaconsfield z Wielkiej Brytanii. Była to etiuda reżyserska. Historia trójkąta, Yvonne, jej męża hodowcy owiec i Stewarta właściciela lokalnego pubu. Wyróżnienie przyznano Caitlin Buchanan za zdjęcia.
„Kanał” Macieja Górskiego z Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego. Była to etiuda reżyserska. Film opowiadał o leniwym popołudniu nad wodami kanału. Opowieść wyraźnie inspirowana autentyczną historią z pierwszych stron gazet oraz filmem „Nóż w wodzie” Romana Polańskiego. Obraz wyróżniono za twórcze opracowanie dźwięku.

Po raz pierwszy przyznano na Etiudzie Nagrodę Dyrektora Festiwalu i Głównego Sponsora „Nescafe” - „Wielkiego Niedocenionego”. Zdobył ją „Yan Yusuf” Tonguca Baykurta z University
of Hamburg, Hamburger Filmwerkstaff z Niemiec. Była to etiuda reżyserska, operatorska. Film opowiadający o świecie małych dzieci, w którym może zdarzyć się wszystko, własna babcia może czasem stać się czarownicą. Historię Yana Yusufa, Turka z pochodzenia, można było odebrać jako komentarz braku zrozumienia między przedstawicielami różnych kultur.

Po raz pierwszy obradowało również Jury Studenckie, w składzie Agnieszka Długosz, jako przewodnicząca, Edyta Zachurzok, Natalia Schmidt, Filip Idzikowski i Wojciech Kuś.
Jury przyznało nagrody etiudom: animowanej „Światło” Davida Sukupa z czeskiej FAMU, reżyserskiej „Tacy jesteśmy” Jana Pirohova z Academy of Music & Dramatic Arts z Bratysławy ze Słowacji, reżyserskiej „Kanał” Macieja Górskiego z Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego i wyróżniło dwie etiudy: reżyserską, operatorską „ELFilm” Jakuba Sommera z czeskiej FAMU i reżyserską „Pavle” Marko Nabersnika z AGRFT z Lubljany ze Słowenii.

W również po raz pierwszy przeprowadzonym Plebiscycie Publiczności zwyciężył „ELFilm” Jakuba Sommera z czeskiej FAMU.

Pokazy towarzyszące w głównej mierze tworzyły filmy animowane. Rozpoczęła je kolejna „10-tka Etiudy”. Tym razem było to „10 najlepszych animacji lat 90.” w wyborze wybitnego znawcy i teoretyka animacji - Marcina Giżyckiego. Na pokaz składały się następujące filmy: „Anamorfoza” Braci Quaq, „Andriej Swisłotskij” I. Kovaliova, „Franz Kafka” P. Dumały, „Jedzenie” J. Svankmajera, „Mnich i ryba” M. Dudok de Wit, „Koniec świata w czterech porach roku” P. Driessena, „Noc marchewek” P. Parna, „Nocne motyle” R. Servais, „Na krańcach ziemi” K. Bronzita i „Strojenie instrumentów” J. Kuci.

Kolejne pokazy związane były z X Krakowskimi Warsztatami Filmu Animowanego. Projekcje objęły retrospektywę Roula Servais, dwa pokazy przygotowane przez Niemiecki Instytut Filmu Animowanego z Drezna, prezentację montażowego filmu „Hobby” oraz filmy zrealizowane przez szwajcarskich uczestników warsztatów po ich pobycie w Krakowie.

Szwajcarscy uczestnicy warsztatów pokazali filmy: „Amok” C. Gentinetta, „Instinct” T. Huber, „Nordost” B. Vogta i „Replay” I. Favez.

Film „Hobby” Daniela Szczechury jest filmem, w którym autor podsumowuje swoją działalność twórczą, jest swojego rodzaju autoportretem jednego z najbardziej znanych polskich twórców filmów animowanych.

Niemiecki Instytut Filmu Animowanego jest jedną trzech organizacji w Niemczech, których celem jest popieranie niemieckiego filmu animowanego. Instytut powstał w roku 1993, głownie by zaopiekować się filmowa spuścizną po zamkniętym rok wcześniej Studiu Filmów Animowanych DEFA, oraz poszerzaniem archiwum o nowo powstałe filmy. Na pierwszym pokazie Instytut zaprezentował Filmy Animowane z Saksonii z lat 1991 – 2001, wyświetlono m.in. „Otchłanie”
B. Atanassow, „Och, ten człowiek” H. Leona, „Podbój w drugą stronę” R. Kukuli i „Pochód”
M. Nagel.

Kolejny pokaz Instytutu prezentował dorobek DEFA - Studia Filmów Animowanych w Dreźnie,
w którym przez 37 lat działalności powstało 1500 filmów animowanych, zarówno artystycznych jak
i tych dla dzieci. Na pokazie zaprezentowano m.in. „Damę kierową” L. Stuztnera, „Konsekwencję”
K. Georgi, „Łanie” O. Sachera, „Kontrasty” S. Hamachera i „W mej dzielnicy” G. Steisingera.

Gość Specjalny Festiwalu i Warsztatów w roku 2001 jest najbardziej znanym na świecie belgijskim twórcą filmów animowanych, którego najgłośniejszy film „Harpya” otrzymał w 1979 roku Złotą Palmę w Cannes. Podczas jego retrospektywy pokazano: „Chromophobię”, „Goldframe”, „Harpyię”, „Operację X – 70”, „Pegaza”, „Mówić czy nie mówić” i „Taxandrię”.

Animowaną część programu Festiwalu uzupełniały pokazy Zagrzebskiej Szkoły Animacji, uzupełnione czołówkami 15 edycji Światowego Festiwalu Filmu Animowanego w Zagrzebiu, prezentacja dorobku Studia Jiriego Trnki w Pradze z ostatnich lat, pokaz filmów animowanych Akademii Filmowej Badenii-Wirttembergii oraz prezentacja twórczości Lotte Reiniger.

Ta ostatnia pozycja była przypomnieniem twórczości, nieżyjącej już, wybitnej niemieckiej twórczyni animacji. Reiniger w młodości współpracowała z wybitnym ekspresjonistą filmowym Paulem Wagnerem, który wraz z Operą, baśniami i mitami, miał wpływ na jej twórczość. W ramach retrospektywy jej animacji wyświetlono: „Papagena”, „Sztukę Lotte Reiniger”, „Carmen”, „Kalfa bociana”, „Śpiącą królewnę”, „Konika polnego i mrówkę”, „Przygody księcia Ahmeda”, „Jasia
i Małgosię” i „Trzy życzenia”.

Kolejny pokaz ilustrował artystyczny i kinematograficzny rozwój Wydziału Filmu Animowanego Akademii Sztuk Pięknych w Stuttgarcie (Badenia-Wirttenbergia, Niemcy), pokaz wpisujący się
w tradycję prezentowania dorobku szkół filmowych. Zaprezentowano m.in. „Pociąg widmo”
T. Klutha, „Esperanto” J. Haasa, „Rubikon” G. Alkabetza, „Świniotoperza w królestwie podziemi”
S. Hubera, „Maski” P. Karwasa i „Od tworzenie” V. Engela.

Następnie zaprezentowano najnowszy dorobek powstałego w 1947 Studia Jiriego Trnki
w Pradze. To znane na całym świecie Studio, słynie przede wszystkim z klasycznej animacji lalkowej. Zaprezentowało ono m.in. takie filmy jak „Aż opadną liście z dębu” V. Pospisilova, „Tysiąc
i jedna noc” G. Seko, „Król marzec” J. Latala i „Fimfarum” A. Klimt.

Ostatnią pozycją animowanej części Festiwalu był jeden z najciekawszych fenomenów artystycznej animacji drugiej połowy XX wieku – Zagrzebska szkoła animacji. Szkoły związanej ze Studiem Zagreb Film i wyrastającej z jugosłowiańskiej tradycji plastycznej: komiksu, karykatury
i rysunku satyrycznego. Podczas prezentacji pokazano m.in. „Satiemanie” (‘78) Z. Gasparovića, „Podróżnego drugiej klasy” (’78) B. Dovnikovića, „Rybie oko” (’80) J. Marusića, „Dom nr 42” (’84)
P. Staltera, „Jajo” (’01) Z. Viroveca, „Koncert dla karabinu” (’58) D. Vukotića, „Don Kichota” (’61)
V. Kristla, „Wynalazcę butów” (’67) Z. Grgića i „Kapitana Arbanasa Marko” (’67) Z. Boureka.

Na Etiudzie nie zabrakło pokazów szkól filmowych, poza Wydziałem Filmu Animowanego Akademii Sztuk Pięknych w Stuttgarcie, zaprezentowała się również Duńska Szkoła Filmowa
z Kopenhagi. Do jej najgłośniejszych absolwentów należą Lars von Trier i Thomas Vinterberg. Na pokazie zaprezentowano: „Obrazy wyzwolenia” L. von Triera, „Rozstaje” H. Genza i „Małego człowieka” S. Foga.

Po raz kolejny zaprezentowano filmy reklamowe Kodaka, widzom pokazano zwycięzców szóstej edycji konkursu.

Pozostałą część programu stanowiła twórczość dokumentalna. Wyświetlono czwartą część cyklu „Dokumentalne prowokacje”, tym razem obejmujące filmy powstałe w latach 8o–tych. Pokazano takie filmy jak: „Na etapie” K. Magowskiego, „Moje miejsce” M. Łozińskiego, „Dziad i Baba”
T. Zygadło, „Niemożliwe, możliwe” J. Gębskiego, „Górnicy ‘88” Adama.. Piekutowskiego, „Jestem mężczyzną” M. Zmarz-Koczanowicz, „Wszystko co żywe” Andrzeja Piekutowskiego, „Kobieta z węgla” W. Różyckiej-Zborowskiej, „Porwanie” M. Terleckiego, „Defiladę” A. Fidyka, „Szczurołap”
A. Czarneckiego, „Dzień za dniem” I. Kamińskiej i „Ćwiczenia warsztatowe” M. Łozińskiego.

Na życzenie publiczności zaprezentowano najciekawsze filmy Polskiej Kroniki Filmowej z lat 50– 90–tych w wyborze, obecnego na pokazie Włodzimierza Rekłajtisa – wieloletniego dyrektora Wytwórni Filmów Dokumentalnych.

Rok 2002 przyniósł również mini retrospektywę, wybitnego dokumentalisty i znakomitego producenta – Andrzeja Fidyka. Na pokazie, po którym odbyło się spotkanie z twórcą, wyświetlono „Sen Staszka w Teheranie” i „Kiniarzy z Kalkuty”.

Przybliżono widzom festiwalu dokumenty chorwackie, pokaz „Pięć filmów o Kamienisku” łączył temat o którym opowiadały – Zagora, część Chorwacji będąca rodzajem kamienistej pustyni. Filmy: „Halo Monachium” K. Papića, „Dernek” Z. Tadića, „Sije” N. Babića, „Przyjaciółki” Z. Tadića i „Wyspa, człowiek, kras” B. Marjanowića, opowiadały o życiu i mieszkańcach tego trudnego rejonu.

Węgierską twórczość dokumentalną prezentowały filmy powstałe w węgierskiej Telewizji Duna, założonej w 1992 roku i pełniącej funkcje kulturalnego pośrednika łączącego żyjących poza granicami Węgrów. W roku 1999 uznaną ją za najlepszy światowy kulturalny kanał telewizyjny. Pokazano m.in. „Złotego ptaka” I. Szaladjaka, „Flakonik” L. Kedvesa, „Po deszczu” P. Meszarosa, „Rodzeństwo Jano” A. Mako i „Krainę ciszy” R. Lakatosa.

Na „Etiudzie 2002” zaprezentował się również jeden z najstarszych i najbardziej szanowanych festiwali filmowych świata, Międzynarodowe Dni Filmu Krótkiego w Oberhausen. W zestawie znalazły się m.in. „Zakładnicy: taśmy Bachara” S. Bachara, „Cześć Ingmar” G. Josephsona
i „Gniazdo dziesiątek” M. July.

Po raz pierwszy Festiwalowi towarzyszyły Warsztaty Fotograficzne i wystawa fotografii. Oba te wydarzenia związane były z osobą jurora festiwalu Piotra Jaxy-Kwiatkowskiego, z którym warsztaty odbywały się w Centrum Kultury Żydowskiej i którego zdjęcia, z cyklu „Poeci światła filmowego” (cykl stu portretów czołowych operatorów filmowych z całego świata), można było przy tej okazji zobaczyć.
(Katalog festiwalowy z roku 2002)

„Mimo poważnych kłopotów budżetowych, udało się doprowadzić do organizacji kolejnego festiwalu Etiuda 2001. Program niekonkursowej w tym roku imprezy, zaplanowanej na 17-22 listopada, obejmuje bogaty zestaw projekcji filmów studenckich, filmów krótkometrażowych, a także liczne spotkania z twórcami. Jak co roku Etiudę poprzedzają Krakowskie Warsztaty Filmu Animowanego.
Tegoroczną imprezę na prawach prologu poprzedza mini-przegląd Jerusalem Film and Television School – jednej z najwierniejszych Etiudzie szkół filmowych, najczęściej nagradzanej
i obecnej na festiwalu od początku jego istnienia.(…).
Na oficjalną inauguracje festiwalu przygotowano natomiast kolejną „Dziesiątkę festiwalu Etiuda”, tym razem dobraną przez Henryka Klubę – rektora łódzkiej szkoły filmowej. Stanowić ją będą najlepsze etiudy spośród filmów zrealizowanych przez studentów w ciągu półwiecza szkoły.(…).
Tradycyjnie, jak zawsze podczas niekonkursowej edycji festiwalu, zaprezentują się zaproszone szkoły filmowe: Faculty of Dramatic Arts z Belgradu, Akademija Dramske Umjetnosti z Zagrzebia oraz głośny University of Southern California z USA, gdzie studiowali m.in. John Carpenter, George Lucacs i Robert Zemeckis. Prezentacje zaproszonych szkół uzupełni pokaz specjalny, poświęcony fenomenowi studiów w praskiej szkole filmowej FAMU znanych dzisiaj twórców z byłej Jugosławii.(…).
Obszar byłej Jugosławii reprezentować będzie także pokaz chorwackich półkowników – dokumentów z lat 70. wstrzymanych niegdyś przez cenzurę, i retrospektywa niedawno zmarłego czarnogórskiego dokumentalisty – Żivko Nikolicia.(…).
Innym twórcą filmowym, którego kinematografia światowa straciła ostatnio, jest klasyk animacji Jan Lenica. W 1999 odebrał w Krakowie Nagrodę Smoka Smoków za całokształt twórczości w dziedzinie filmu animowanego; była to okazja do zaprezentowania jego obszernej retrospektywy. Podczas tegorocznej Etiudy pożegnamy go więc skromniejszym, choć nie mniej reprezentatywnym zestawem filmów krótkometrażowych, uzupełnionym filmem Marcina Giżyckiego „Wyspa Jana Lenicy”.
Zagranicznym pedagogiem poprzedzających Etiudę Warsztatów Filmu Animowanego,
w których weźmie udział piętnastu uczestników, będzie fińska realizatorka Marjut Rimminen, wykładająca na co dzień w londyńskiej National Film and Television School. Gościem specjalnym natomiast – Christine Panuschka z USA, autorka głośnego cyklu reklam Absolut Vodka, znana już
z Krakowskich Warsztatów. Projekcje filmów obydwu artystek oraz ich spotkania z publicznością zostaną uzupełnione przez prezentację animacji węgierskiej lat 90. Na tegorocznym festiwalu dwie prezentacje i spotkania w cyklu „Gdyńscy debiutanci 2001” poświęcone będą wybranym twórcom, którzy pokazali swoje pierwsze filmy na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. (…).
Jak co roku najmłodsze pokolenie polskich filmowców reprezentować będą filmy reklamowe zrealizowane w ramach V Konkursu Filmów Reklamowych Kodaka. Uzupełnieniem polskich akcentów będzie obszerna retrospektywa z wieloletniego cyklu „Dokumentalne prowokacje”, tym razem poświęcona polskim dokonaniom z lat 70.(…).
Na zakończenie ósmego festiwalu „Etiuda” przygotowano wykład, dyskusję oraz projekcje filmowe ilustrujące niezwykle kontrowersyjny temat: „Oblicza faszystowskiej propagandy”. Przed projekcją propagandowych filmów włoskich i niemieckich odczyt wygłosi znawca problematyki prof. Bruno De Marchi z Katolickiego Uniwersytetu w Mediolanie. Prawdopodobny jest udział w dyskusji „Propaganda, hipnoza polityczna i inne formy manipulacji” Istvana Szabo, węgierskiego laureata Oskara za film „Mefisto”, którego ostatni film „Kropla słońca” wszedł niedawno na polskie ekrany. ( … ).
(„Reżyser” 11/120/2001 Bogusław Zmudziński „Zaproszenie do Krakowa”)

Impreza odbyła się w dniach 15 – 22 listopada. W skład biura organizacyjnego weszli: Sylwia Biernacka, Monika Cetera, Józef Golian, Magda Jaskóła, Gabriela Kaczmarczyk, Monika Molas, Paweł Molenda, Arkadiusz Niziński, Szymon Pasaj, Katarzyna Surmacz, Rafał Syska i Ireneusz Żaczkowski. Radę Festiwalu Tworzyli: Andrzej Gruba, Anna Kempys, Arkadiusz Niziński, Rafał Syska i Bogusław Zmudziński.
Patronat nad festiwalem objęli: prasowy - „Gazeta Wyborcza”, „Kino”, radiowy - Radio Kraków, internetowy - portal Onet.pl., Stopklatka.pl.
Impreza finansowo został wsparta przez Komitet Kinematografii, Gminę Miasta Krakowa, Szwajcarska Fundacja Pro Helvetia, Goethe Institut w Krakowie, Samorząd Studentów UJ. Poza tym Festiwal wsparli : Pracownia Filmu Animowanego ASP w Krakowie, Węgierski Konsulat Generalny w Krakowie, Centrum Kultury Żydowskiej w Krakowie, Dom Norymberski w Krakowie, Instytut Słowacki, Instytun Nauk Społecznych AGH, Commisariat general aux Relations internationales de la communaute francaise de Belgique, Krzysztof Błoński, Firma „Kodak”, Fortis Bank, Bar sałatkowy „Chimera”, „Cafe Camelot”, Firma „Obi”, Drink Bar „U Tośka” oraz Firma „Plit-Kraków”.

„Etiuda 2001” była niekonkursową edycją festiwalu. Jeszcze zanim nastąpiła oficjalna inauguracja imprezy, w Centrum Kultury Żydowskiej zaprezentowano najlepsze prace studentów Jerusalem Film and Television w Jerozolimie. Pokazano m.in. „Striptease” A. Kotlera, „Small Change” D. Hakima, „Nebitara” R. Goldmana i „Sea Horses” N. Bergman.

Poza szkołą z Izraela na festiwalu zaprezentowały się jeszcze trzy uczelnie, Uniwersytet
w Belgradzie i jego Wydział Sztuk Dramatycznych, Akademija Dramskie Umjetnosti w Zagrzebiu oraz University of Southern California z USA.

Wydział Sztuk Dramatycznych jugosłowiańskiej uczelni powstał w roku 1948, kierunki filmowy
i telewizyjny, na początku lat 60 – tych. Na pokazie zaprezentowano m.in. „Adam i Ewa” (’66) M. Radivojevica, „Srecan dan” (’70) B. Kicica, „Pereat” (’82) M. Radovica
i „Nekro film” (’94) D. Zacevica. Po projekcji odbyło się spotkanie z przedstawicielami szkoły.

Uczelnia chorwacka powstała pod koniec XIX wieku, jej największy rozkwit przypadł na początek lat 50 –tych gdy stała się częścią Uniwersytetu Zagrzebskiego. Podczas prezentacji, wyświetlono najnowsze etiudy m.in. „Pojedynek” K. Zrinki Martijevic, „Słoneczną stronę soboty” R. Orhela i „Na zawsze moja” L. Lasica.

Ostatnia uczelnia zaprezentowała prace studentów z Division of Animation and Digital Arts School of Cinema – Television. University of Southern California. Prezentacja ta była związana
z gościem specjalnym IX Krakowskich Warsztatów Filmu Animowanego, pedagogiem kalifornijskich uczelni filmowych, znaną twórczynią filmów animowanych Christine Panushką, która była już po raz drugi gościem Warsztatów i Etiudy. Na pokazie zaprezentowano najnowsze filmy Panushki: „Marrow” i „Singing Sticks” oraz filmy jej wychowanków m.in. „Mission” R. Rogers, „Theremin – out of the ether” B. Oakes’a, „Vignette quatrefoil” J. Harella, „Values” V. Phana i „Super buy more” L. Blazera. Po projekcji odbyło się spotkanie z Christine Panushką.

Z Krakowskimi Warsztatami związana była również retrospektywa Marjut Rimminen, pedagoga Warsztatów, wybitnej fińskiej autorki filmów animowanych reklam. Na pokaz złożyły się reklamówki
z lat 60. i 70 – tych i 1994 - 1998 oraz filmy: „Vivante Bath Cosmetics”, „Nokian NRV: Earth Worm”, „The Frog King”, „Urpo & Turpo and the Evning Chores”, „I’am not Feminist, but…”, „Blind Justice: Some Protection”, „Mixed Feelings: First Episode”, „The Stain”, „Trip to Eternity” i „Many Happy Returns”. Po spotkaniu doszło do spotkania z autorką.

Animowaną część programu festiwalu uzupełniały pokaz najnowszej animacji węgierskiej
i retrospektywa twórczości Jana Lenicy.

Animacje węgierską prezentowała twórczość studia animowanego Kecskemetfilm, oraz Węgierskiego Uniwersytetu Sztuk Użytkowych.

Studio Kecskemetfilm powstało w 1971 roku, znane jest z bajek dla dzieci i autorskich oraz eksperymentalnych filmów animowanych, które właśnie składały się na projekcję, na której pokazano m.in. „Twarzą w twarz” G. Neubergera, „Czysty obraz” Z. Szilagyi Vargi, „Echo” A. Miklosa
i „Bagatelka lub też w jaki sposób kobieta zaczyna i kończy dzień” E. Kovacsa.

Węgierski Uniwersytet zaprezentował filmy dyplomowe studentów wydziału Reżyserii Filmu Animowanego, który powstał w 1961 roku i który skończyli m.in. József Gemes i Edit Bleier. Zaprezentowano m.in. „Czerwonego kapturka” H. Istvana, „Rusałki” S. Nyitraia, „Historię Urashimy Taro” E. Manduli i „Futro” E. Raka.

Retrospektywa Jana Lenicy, przypominała kilka arcydzieł z dorobku tego wielkiego twórcy filmu animowanego. Wyświetlono: „Nagrodzone uczucia”, „Był sobie raz”, „Sztandar młodych”, „Dom” – filmy zrealizowane z Walerianem Borowczykiem, „Pana głowę”
i „Labirynt”. Retrospektywę kończył film dokumentalny Marcina Giżyckiego, wybitnego znawcy kina animowanego, opisujący pracę wielkiego artysty - „Wyspa Jana Lenicy”.

Bohaterem drugiej retrospektywy był czarnogórski dokumentalista Żivko Nikolić, którego twórczość zakorzeniona była w ludowej tradycji Czarnogóry. Na pokazie zaprezentowano: „Wąwóz”, „Odchodzącego”, „Upiór”, „Marko Perova”, „Okno”, „Ine”, „Budownieczego” i „Piętno”.

Twórczość dokumentalną prezentował również pokaz chorwackich filmów dokumentalnych, wstrzymanych w latach 70 – tych przez cenzurę, tzw. w Polsce „półkowników”, w byłej Jugosławii nazywanych „zabunkrowanymi”. Pokazano: „Recytację” N. Tanhofera, „Zatarty ślad” B. Benazića, „Splendid Isolation” P. Krejla i „Bino, mewie oczko” N. Babića.

„Etiuda 2001” to również kontynuacja cyklu „Dokumentalne prowokacje”, tym razem penetrującego jeden z najlepszych okresów polskiego dokumentu – lata 70 - te. Na pokazach zaprezentowano takie filmy jak: „Elementarz” W. Wiszniewskiego, „Korkociąg”
M. Piwowskiego, „Szkoła podstawowa” T. Zygadło, „Kronika Fabryki Fajansu”
A. Papuzińskiego, „Wół” J. Cyrusa, „Tam i z powrotem” G. Skurskiego, „Z punktu widzenia nocnego portiera” K. Kieślowskiego, „Ostry film zaangażowany” J. J. Antonisza, „Wanda Gościmska – włókniarka” W. Wiszniewskiego, „Psychodrama” M. Piwowskiego, „Stadion” I. Englera, „Mikrofon dla wszystkich” M. Łozińskiego, „Wznoszę pomnik”
J. Jaraszewskiego, „Życiorys” K. Kieślowskiego, „Szpital” K. Kieślowskiego, „Konsul i inni”
K. Gradowskiego, „Stolarz” W. Wiszniewskiego, „Praca” T. Pałki, „Wszyscy dla wszystkich”
P. Kędzierskiego i L. Tarnowskiego, „Wizyta” M. Łozińskiego i „Jak żyć” M. Łozińskiego.

Rok 2001 przyniósł również kontynuacje pomysłu z roku 1995, kiedy to pokazując twórczość praskiej FAMU, przedstawiono ją przez pryzmat polskich jej studentów (pokaz „Agnieszka Holland
i inni czyli Polacy na FAMU”). Tym razem zaprezentowano zestaw etiud, zrealizowanych przez głośnych twórców z byłej Jugosławii. Na pokazie zaprezentowano: „Guernicę” E. Kusturicy, „Nie wygłupiaj się” S. Karanovica, „Panią portierkę” S. Karanovica, „Pana Garstkę” G. Paskalievica, „Opowiedz mi coś ładnego”
R. Grilica i „Koncert” L. Zafranovića. Po projekcji odbyło się spotkanie z Gościem Specjalnym Festiwalu, jednym z najwybitniejszych twórców kina jugosłowiańskiego, wykładowcą praskiej Famu - Lordanem Zafranovićem. Po spotkaniu wyświetlono jeden
z jego najgłośniejszych filmów „Okupacja w 26 obrazach”.

„Etiuda 2001” przyniosła kolejną „10-tkę”, tym razem była to „Złota 10-tka pięćdziesięciolecia łódzkiej szkoły filmowej” w wyborze Rektora Henryka Kluby. Na pokaz składały się: „Rondo”
J. Majewskiego, „Zabawa” W. Leszczyńskiego, „Muchotłuk” M. Piwowskiego, „Jajko” i „Domokrążca” Ł. Wylężałka, „Z podniesionymi rękami” M. Panova, „Wstęga Mobiusa” Ł. Karwowskiego, „Cisza” M. Szumowskiej, „Jakub” A. Guzińskiego i „Polowanie” J. Szmidta.

Jak co roku od 1998 roku zaprezentowano filmy reklamowe zrealizowane w ramach V Konkursu Filmów Reklamowych Kodaka.

Rok 2001 to również trzy pokazy prezentujące twórczość młodych reżyserów, którzy zadebiutowali na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni w roku 2001. Pokazy składały się z prezentacji etiud, zakończonej projekcją debiutu fabularnego.
Zaprezentowano twórczość Marcina Kryształowicza, absolwenta PWSFTiT w Łodzi, na pokazie wyświetlono „Casting”, „Coś mi zabrano” i „Eukaliptusa”. Po projekcji odbyło się spotkanie
z reżyserem i ekipą realizatorów „Eukaliptusa”.

Kolejnym debiutantem był Maciej Pieprzyca, absolwent Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego, pokazano jego „Przez nokaut” (film brał udział w konkursie MFF „Etiuda ’96”) i „Inferno”. Po projekcji odbyło się spotkanie z reżyserem.

Trzecim „gdyńskim debiutantem” był Artur Urbański, absolwent PWSFTiT w Łodzi, zaprezentowano jego „M + M” ( ten, oraz film „Smród” brały udział w MFF „Etiuda” w roku 1994
i 1996 ), „Moją ostatnią kobietę” i „Belissimę”.

Festiwal zakończył pokaz propagandowych filmów włoskich i niemieckich, poprzedzony wykładem „Oblicza faszystowskiej propagandy” prof. Bruno De Marchi z Katolickiego Uniwersytetu
w Mediolanie. Tym zakończeniem festiwalu organizatorzy chcieli się krytycznie ustosunkować do faktu przyznania na tegorocznym festiwalu filmów dokumentalnych w Petersburgu Nagrody Złotego Centaura za wkład w historię sztuki filmowej dla Leni Riefensthal, czołowej propagandzistki III Rzeszy. Na pokaz połączony z dyskusją nie dotarł Istvan Szabo, któremu nie pozwoliła na to praca nad filmem.
(Archiwa Festiwalu „Etiuda”)

 

„Szanowni państwo, w imieniu Biura Organizacyjnego witam Państwa na siódmym Międzynarodowym Festiwalu Filmowym „Etiuda 2000”. W tym roku głównym punktem programu naszego festiwalu będzie międzynarodowy konkurs reżyserskich, operatorskich
i animowanych etiud studenckich. Sześcioosobowe jury oceni i nagrodzi Złotymi, Srebrnymi
i Brązowymi Dinozaurami 60 etiud z 15 krajów reprezentujących 21 szkół filmowych i artystycznych. Konkursowi towarzyszyć będzie Międzynarodowy Zjazd Szkół Filmowych, w których udział wezmą przedstawiciele uczelni artystycznych z Brukseli, Monachium, Bratysławy, Budapesztu i Ljubljany. Uczestnicy zjazdu zabiorą głos w dyskusji panelowej na temat przyszłości kina europejskiego
i perspektyw rozwoju szkolnictwa filmowego. Każda ze szkół zaprezentuje swój dorobek,
a widzowie będą mogli spotkać się z ich przedstawicielami: pedagogami i studentami.
W ramach imprez towarzyszących konkursowi i zjazdowi szkół odbędzie się szereg prezentacji
i spotkań poświęconych animacji, dokumentowi i innym współczesnym formom audiowizualnym.
W ramach pokazów filmów animowanych, przygotowanych na zakończenie VIII Krakowskich Warsztatów Filmu Animowanych, zaprezentujemy retrospektywę pedagoga warsztatów Bretislava Pojara, przybliżymy widzom młodą animację niemiecką lat dziewięćdziesiątych, „10-tkę” najlepszych polskich animacji w wyborze Daniela Szczechury i prezentacje „animacji na żywo” autorstwa Ferenca Cako.
Prezentacje dokumentalne obejmą retrospektywę niemieckiego twórcy Klausa Wildenhahna, który po projekcji swoich filmów spotka się z Kazimierzem Karabaszem, aby rozmawiać
o wzajemnych wpływach polskiego i niemieckiego dokumentu. Po za tym będzie można obejrzeć druga część „Dokumentalnych prowokacji”, tym razem poświęconych dekadzie lat sześćdziesiątych.
Wśród prezentacji innych małych form audiowizualnych, znajdą się projekcje studenckich reklamówek, uczestniczących i nagrodzonych w IV konkursie Kodaka oraz wideoklipów
z tegorocznego festiwalu Yach Film 2000.
Szczególne miejsce w programie festiwalu zajmie wieczór filmowy zatytułowany „Sztuka
w więzieniu”, poświęcony twórczości skazanych i odbywających najczęściej długoletnie kary pozbawienie wolności więźniów polskich, armeńskich i serbskich. …”
(Katalog festiwalowy z roku 2000)

Impreza odbyła się w dniach 4 – 9 listopada. Wicedyrektorem ds. Organizacyjnych był Rafał Syska. W skład biura organizacyjnego weszli: Monika Cetera, Józef Golian, Magda Jaskóła, Gabriela Kaczmarczyk, Monika Molas, Paweł Molenda, Arkadiusz Niziński, Szymon Pasaj i Ireneusz Żaczkowski. W roku tym powstała Rada Festiwalu, skupiająca zasłużonych organizatorów festiwalu, w jej skład wchodzili: Andrzej Gruba, Anna Kempys, Arkadiusz Niziński, Rafał Syska
i Bogusław Zmidziński.
Patronat nad festiwalem objęli: prasowy - „Gazeta Wyborcza”, „Film”, „Kino”, radiowy - Polskie Radio Program 3, internetowy - portal Interia.pl.
Impreza finansowo został wsparta przez Komitet Kinematografii, Gminę Miasta Krakowa, Szwajcarska Fundacja Pro Helvetia, Goethe Institut w Krakowie, Samorząd Studentów UJ. Poza tym Festiwal wsparli: Pracownia Filmu Animowanego ASP w Krakowie, Węgierski Konsulat Generalny w Krakowie, Dom Norymberski w Krakowie, Instytut Słowacki, Instytut Nauk Społecznych AGH, Commisariat general aux Relations internationales de la communaute francaise de Belgique, Krzysztof Błoński, Firma „Kodak”, Fortis Bank, Bar sałatkowy „Chimera”, „Cafe Camelot”, Firma „Obi”, Drink Bar „U Tośka” oraz Firma „Plit-Kraków”.
Autorem plakatu festiwalowego była Magda Kapela, która była również autorką drugiej czołówki festiwalowej, która pojawiła się na „Etiudzie 2000”, autorami ścieżki dźwiękowej do niej byli Mateusz Moczulski, Dj Dopuro, Hq Koval, Komponenci, Mc Gypsyman i Fontem.
(Katalog Festiwalowy z roku 2000)

Na festiwal nadesłano 112 filmów z 21 szkól reprezentujących 15 krajów. Komisja selekcyjna pod przewodnictwem Bogusława Zmudzińskiego dopuściła 60 etiud filmowych. Zakwalifikowały się filmy: 15 z Polski (PWSTFTiT w Łodzi (10), Wydział Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego (3), ASP w Krakowie (2)), 9 z Niemiec (Filmakademie Baden-Wurtenberg GMBH (3), Hochschule fur Film und Fernsehen „Konrad Wolf” Potsdam-Babelsberg (6)), 6 ze Słowenii (Akademija za gledalisce, radio, film in televizijo Univerza w Ljubljanie), 4 ze Słowacji (Vysoka Skola Muzickych Umieni w Bratysławie), 4 z Izraela (The Sam Spiegel Film & T.V. School), 4 z Wielkiej Brytanii (The London International Film School (3), Northern Film School (1)), 3 z Czech (FAMU), 3 z Węgier (SZFE z Budapesztu), 3 z USA (UCLA (2), Calarts (1)), 2 z Rosji (High Courses of Filmdirectors and Sriptwriters (1), School – Studio „Shar” z Moskwy ( 1 )), 1 z Włoch (Zelig Film and Television Scool), 1 z Chile (Univeridad de Artes, Ciencias de la Comunication, Santiago), 1 ze Szwajcarii (Hochschule fur Gestatung und Kunst, Zurichu) i 1 z Hiszpanii (Escola Superior de Cinema i Audiovisuals de Catalunya). Wśród filmów było 40 etiud reżyserskich, 2 operatorskie, 17 animowanych i 1 eksperymentalna. Zdobywca Grand Prix otrzymywał ok. 600m taśmy filmowej.

W Jury zasiedli: Wojciech Marczewski (twórca filmów dokumentalnych i fabularnych) jako przewodniczący, Małgorzata Szumowska (absolwentka PWSFTiT w Łodzi, reżyserka filmowa), Ginalberto Bendazzi (krytyk i historyk filmu), Mieczysław Górowski (artysta plastyk), Zygmunt Konieczny (kompozytor muzyczny), Janez Lapajne (Laureat Grand Prix MFF „Etiuda ‘98”) i Jerzy Płażewski (krytyk i historyk filmu).

Grand Prix, Złotego Dinozaura VII MFF „Etiuda 2000” zdobył film „Spotkanie” Kim Hee-Jung
z PWSFTiT w Łodzi. Była to etiuda reżyserska opowiadająca historię Anny, ekspedientki, która marzy by być aktorką. Chociaż jest nieśmiała, postanawia wziąć udział w castingu. Srebrnego Dinozaura zdobył film „W sześcianie” Michala Straussa, przedstawiciela Vysoka Skola Muzickych Umieni w Bratysławie na Słowacji. Była to etiuda animowana, będąca historią o przestrzeni. Brązowego Dinozaura otrzymała etiuda reżyserska „Twarz” Kim Jae-Eui z PWSFTiT w Łodzi. Film
o miłości i bólu koreańskiej lesbijki, która studiuje w Polsce i nie chce wracać do swojego kraju.

Po za tym Jury przyznało dwa wyróżnienia honorowe dla następujących filmów.
„Lazy sunday afternoon” Berta Gottschalka z Hochschule fur Film und Fernsehen „Konrad Wolf” Potsdam-Babelsberg z Niemiec. Była to etiuda animowana, przedstawiająca historię rozgrywająca się na pustyni, gdzie ciszą gorącego popołudnia rozkoszuje się sęp. Nagle zjawia się hałaśliwy samochód i niszczy cały spokój. Dwaj gotowi do pojedynku kowboje wysiadają z auta. Sęp obserwuje ich uważnie, licząc na to, że zemści się za przerwanie odpoczynku.„Nebitara” etiuda reżyserska Rona Goldmana z The Sam Spiegel Film & T.V. School z Jeruzalem z Izraela. Historią chłopca i jego dziadka, którzy wybierają się na swoją ostatnią wspólną wycieczkę. W jej trakcie odkryją straszną prawdę.
(Werdykt Jury z roku 2000)

Drugim dużym wydarzeniem festiwalu, poza konkursem, był Międzynarodowy Zjazd Szkół Filmowych. Udział w nim wzięły Akademija za Gladalisce, Radio, Film in Televizijo w Ljublanie ze Słowenii, Filmova a Televizna Fakulta Vysokej Skole Muzickych Umeni w Bratysławie ze Słowacji, Szinhaz-es Filmmuveszeti Foiskola w Budapeszcie z Węgier, Hochschule fur Fernsehen und Film w Monachium z Niemiec i Institut National Superieur des Arts du Spectacle w Brukseli z Belgii.

Szkoła ze Słowenii powstała w 1945 roku i kształci przyszłych aktorów i reżyserów. Na pokazie zaprezentowała m.in. „Dawno temu” A. Verbica, „Dlaczego nie zastrzeliłem ich wszystkich”
M. Hocevara i „Bałkańskich rewolwerowców” M. Weissa.

Słowacka uczelnia powstała dopiero w roku 1990, mimo nie dużej tradycji udało jej się już wykształcić znanych twórców (m.in. Martin Sulik i Lubomir Fifka). Szkoła pokazała m.in. „Trzy tony szczęścia” V. Balco, „Wesołych świąt” R. Kirchhoffa i „1000 i jedna noc” M. Kedera.

Węgierska szkoła działa od roku 1865, początkowo jako teatralna, od 1948 roku kształci również filmowców. Ukończyli ją m.in. Istvan Szabo i Vilmos Zsigmond. Na pokazie wyświetlono m.in. „Koncert” I. Szabo, „Dawno, dawno temu…” B. Zsusa i „Kąpielisko dla kobiet” F. Gozona.

Szkoła z Niemiec powstała w 1967 roku i była jednym z projektów zrealizowanych przez twórców związanych z tzw. Manifestem w Oberhausen. Uczelnie skończyli m.in. Wim Wenders i Roland Emmerich. Uczelnia przedstawiła m.in. „Tango Berlin” F. Gallenbergera i G. Krala, „Niespodziankę” V. Helmera i „Qiero Ser” F. Gallenbergera (film zdobył studenckiego Oskara).
Szkoła belgijska powstała w 1962 roku. Filmy studentów tej szkoły zdobyły 3 studenckie Oskary. Absolwentami są m.in. Jean-Jacques Adrien i Michel Khlefi. Na pokazie zaprezentowano m.in. „Maedeli la Brcche” J. Van Dormaela, „Strzeżcie się kruków” M. Caulea i „To wydarzyło się daleko” R. Belvaux. Podsumowaniem Zjazdu Szkół była dyskusja panelowa zatytułowana „Przyszłość Kina Europejskiego i perspektywy rozwoju szkolnictwa filmowego”.

Jak zawsze, niezwykle silnie obecna na festiwalu była animacja. W ramach przybliżania widzom tego gatunku zaprezentowano „Najmłodsze pokolenie twórców animacji niemieckiej”
w wyborze Otto Aldera, wybitnego niemieckiego krytyka filmu i organizatora imprez filmowych. Zaprezentowano filmy z lat 1990 – 1999, m.in. „Nocny dramat” H. Sabla, „Żyliśmy w trawie”
A. Hykade, „Busby’ego” A. Henckel-Donnersmack, „Krainę smaku” H. Luego i „Maski” P. Karwasa.

Pokazano również filmy Ferenca Cako, który zaprezentował pokaz animacji na żywo. Ten węgierski artysta, nagradzany na całym świecie, znany jest przede wszystkim z animacji przedmiotowej: przedmioty, plastelina, piasek. Na pokazie, który zakończył się niezwykłym pokazem animacji na żywo, wyświetlono m.in. „Krzesło”, „Auto Tor-Turę”, „Ab Ovo”, „Zeno i wiadomości”, „Labirynt lub wizja” i „Zeno choruje”.

W ramach festiwalu odbyła się retrospektywa twórczości Bretislava Pojara, gościa VII Krakowskich Warsztatów Filmu Animowanego, wybitnego czeskiego artysty, współpracownika Jirho Trnki i wszechstronnego reżysera filmowego. Na retrospektywę składały się takie filmy jak:
„O jedną szklankę za dużo”, „Mowę na rozpoczęcie wygłosi”, „Panna z jabłoni”, „Psychokracje (Iluzjologie)”, „Czego dżdżownica nie powiedziała (Anty – Darwin)”, „Romans z ciemności” i „E”.

Podsumowaniem animowanej części programu „Etiudy 2000” był pokaz kolejnej „10-tki”, tym razem było to „10 najlepszych polskich animacji według Daniela Szczechury”. Na pokaz składały się takie filmy jak: „Dom” J. Lenicy, „Wszystko jest liczbą” S. Schabenbecka, „Apel” R. Czekały, „Droga” M. Kijowicza, „Refleksy” J. Kuci, „Ostry film zaangażowany” J. Antoniszczaka, „Portret niewierny” E. Bibińskiej, „Tango” Z. Rybczyńskiego, „Wolność nogi” P. Dumały i „Czarna burleska” T. Kozaka.

„Etiuda 2000” to również kontynuacja cyklu „Dokumentalne prowokacje”, tym razem przedstawiono filmy z lat 60 – tych: „Pojedynek” J. Majewskiego, „Urząd” K. Kieślowskiego, „Muchotłuk” M. Piwowskiego, „Po wyroku” K. Gradowskiego i „Sukces” M. Piwowskiego.

Po raz kolejny zaprezentowano widzom reklamówki, z czwartego już Studenckiego Konkursu Filmów Reklamowych, organizowanego przez Firmę „Kodak”, oraz teledyski z IX Festiwalu polskich wideoklipów „Yach Film ‘99”.

Rok 2000 to również niezwykły pokaz „Sztuka w więzieniu”, któremu towarzyszyła wystawa prac więźniów osadzonych w zakładach karnych Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Kra-kowie. Akcję na którą składały się ekspozycja malarstwa, rzeźby i rysunku oraz pokaz filmowy zorganizowała, przy współpracy z biurem organizacyjnym Aneta Łapacz. Na pokaz składał się, inspirowany „Zbrodnią i karą” Dostojewskiego dyptyk Yves’a Goulais: „Skrupuł” i „Walka” oraz film „Zło truchleje” J. Ridana. Projekcje uzupełniały dwa filmy, serbski „Pejzaże” S. Arsenijewicia
i armeński „Sztuka więzienna. Listy z samotnego odosobnienia” G. Zakoyana i G. Melkoniana.
W przerwie projekcji odbyło się spotkanie z realizatorami polskich filmów.

Festiwal kończyły dwie retrospektywy. Bohaterem pierwszej był Klaus Wildenhahn, wybitny niemiecki dokumentalista, którego głównym motywem twórczości była prowincja i robotnicy. Na pokazie jego filmów wyświetlono: „Smith, James O. – organista”, „Wigilia na Sankt Pauli”, „Listopad/grudzień ’84 Yorkshire”, „Rheinhausen, jesień ‘88”, „Przesłanie dla potomnych, poeta – robotnik” i „Film dla Bossaka i Leacocka”. Po projekcji odbyła się dyskusja autora filmów
z Kazimierzem Karabaszem pod tytułem „Uczyć się od Jerzego Bossaka”.

Drugą retrospektywą był przegląd twórczości Andre Delvaux, czołowego belgijskiego twórcy filmowego. Pozycja ta zamykała festiwal i odbywała się po zakończeniu jego głównej części. Przegląd odbywał się w ramach festiwalu „Kraków 2000”. Podczas inauguracji, która miała miejsce w kinie „Atlantic”, obecny był Andre Delvaux. Na przeglądzie pokazano: „Kamień filozoficzny”, „Mężczyznę z ogoloną głową”, „Pewnego wieczoru w pociągu”, „Spotkanie w Bray”, „Kobieta między psem a wilkiem”, „Babel opera albo próba „Don Giovanniego” Wolfganga Amadeusza Mozarta”, „To Woody Allen from Europe with love”, „Benvenuta” i „Piękna”.
(Katalog festiwalowy z roku 2000)

 

„Szanowni państwo, tegoroczny Międzynarodowy Festiwal Filmowy „Etiuda ‘99” jest ponownie niekonkursową edycją naszej imprezy. Mimo ogromnych starań, aby już co roku organizować konkurs i tym razem nie udało nam się z powodów finansowych przełamać rytmu biennale. Mimo wielu ograniczeń dołożyliśmy jednak starań, aby nasze kłopoty nie zaważyły na programie tegorocznej festiwalu. Postanowiliśmy w tym roku jeszcze silniej niż dotychczas wyeksponować związek naszej imprezy nie tylko z twórczością studencką,
ale z wszelkimi odmianami krótkiego metrażu. Dobrym po temu pretekstem jest zmiana nazwy
i regulaminu dotychczasowych Festiwali Filmów Krótkometrażowych w Krakowie. Wydłużenie czasu projekcji do rozmiarów średniego montażu i wysunięcie na plan pierwszy filmu dokumentalnego,doprowadzi zapewne wkrótce do zmiany charakteru jednego
z najbardziej zasłużonych festiwali filmów krótkometrażowych na świecie, co tym bardziej skłania nas do podkreślenia związku „Etiudy” z małą formą filmową. Zamierzamy przy tym przekroczyć ograniczenia tradycyjnego sposobu myślenia o krótkim metrażu i dlatego wzorem lat poprzednich znajdą się w tegorocznym programie najbardziej współczesne małe formy filmowe: wideoklipy, reklamówki i czołówki. Nie chcemy jednak – także w tym niezbyt fortunnym dla nas roku – tracić
z pola widzenia twórczości najmłodszych realizatorów, z myślą o których został ten festiwal powołany do życia. Nie możemy zaprezentować twórczości najmłodszych – studentów szkół filmowych
i artystycznych, postanowiliśmy więc cofnąć się w czasie do uczestników poprzednich konkursowych edycji imprezy i pierwszy dzień festiwalu poświęcić długometrażowym filmom nakręconym przez trzech twórców, którzy przed laty startowali w naszym festiwalu, teraz zaś odnoszą już sukcesy wśród profesjonalistów. …"
(Katalog festiwalowy z roku 1999)

Impreza odbyła się w dniach 3–6 listopada. W skład biura organizacyjnego festiwalu weszli: Mariusz Frukacz, Józef Golian, Andrzej Gruba, Anna Kempys, Małgorzata Mańko, Paweł Molenda, Arkadiusz Niziński, Natalia Nosal, Szymon Pasaj i Rafał Syska. Impreza odbyła się pod patronatem Prezydenta Miasta Krakowa. Patronat nad festiwalem objęli: prasowy - „Gazeta Wyborcza” i „Film”, radiowy - Radio RMF FM. Impreza finansowo została wsparta przez Gminę Miasta Kraków, Komitet Kinematografii, Fundacja Pro Helvetia Wschód/Zachód. Poza tym Festiwal wsparli: Goethe Institut
w Krakowie, Pracownia Filmu Animowanego ASP w Krakowie, Studio Filmów Animowanych
w Krakowie, Samorząd Studentów UJ, Firma „Kodak”, Firma „Solopan”, Bar sałatkowy „Chimera”, Drink Bar „U Tośka” oraz Firma „Plit-Kraków”.
Autorem plakatu festiwalowego był Rafał Gadowski.
(Katalog festiwalowy z roku 1999)

Pierwsza projekcja przypomniała widzom trzech uczestników i laureatów pierwszej i drugiej edycji konkursowej „Etiudy”. Byli to Julia Loktev, zdobywczyni wyróżnienia na „Etiudzie ‘96” za film „Słodsze niż wino”, Roman Vavra, uczestnik „Etiudy ‘96” i Sasa Gedeon uczestnik pierwszej edycji festiwalu.
Julia Loktev ukończyła New York University, filmem pokazanym był jej debiut długometrażowy „Moment upadku”, nagrodzony m.in. w Karlowych Varach (najlepszy dokument), na Festiwalu
w Sundance (za reżyserię) i na MFF w San Francisco (nagroda „Złote Wrota”).
Roman Vavra ukończył studium filmu dokumentalnego na czeskiej FAMU. Zaprezentowano jego pełnometrażowy debiut „Co złapiesz w życie”, który zdobył m.in. główną nagrodę – Złote Grono
w Łagowie w 1999 roku.
Sasa Gedeon jest absolwentem reżyserii czeskiej FAMU. Pokazano jego film „Indiańskie lato”, nagrodzony m.in. w Łagowie w 1995 roku główną nagrodą – Złotym Gronem i nagrodą FIPRESCI na XXX MFF Karlove Vary ’95.

Kolejnym pokazem nawiązującym do studenckiej twórczości był pokaz „Amatorzy
i profesjonaliści”. Na którym zaprezentowano amatorskie filmy, nagradzane m.in. na Krakowskim Festiwalu „Smofi” autorów, którzy obecnie studiują na uczelniach filmowych, lub są ich absolwentami. Filmy Anny Mysiak (PWSFTiT Łódź), Piotra Wolańskiego (Wydział Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego) i Marka Gajczaka (PWSFTiT Łódź) skonfrontowano na pokazie z ich etiudami zrealizowanymi w szkole.

Na „Etiudzie” nie zabrakło również prezentacji szkoły filmowej. Tym razem była to Akademia Sztuk Pięknych w Poznaniu, posiadająca dwie pracownie filmu animowanego. Jedną z nich opiekuje się prof. Kazimierz Urbański, etiudy tej pracownie pokazywane były na „Etiudzie ‘97”
w ramach pokazu „Polskie pracownie Filmu Animowanego”. Drugą pracownią opiekuję się Hieronim Neuman, twórczość jej charakteryzuje się tym że jej studenci realizują swoje filmy
w technice Betacam, lub Super VHS i są to zazwyczaj wideoklipy lub czołówki.
Na pokazie pracownie Neumana pokazano m.in. „J.R. Tolkiena” K. Rogulskiego, „Rybę” A. Bilskiej, „Głowę” A. Pwlak, „Quin” A. Borkowskiej, „Kota” K. Piórek i „Aloszę”
A. Terchowa i M. Tiszinko.

W trakcie festiwalu odbyły się cztery retrospektywy. Pierwszą była retrospektywa twórczości jednego z najwybitniejszych polskich dokumentalistów – Wojciecha Wiszniewskiego. Podczas pokazu wyświetlono takie filmy jak „Zawał serca”, „Wanda Gościmska. Włókniarka”, „Elementarz”, „Stolarz” i „Sztygar na zagrodzie”.

Kolejna retrospektywa przybliżała twórczość znanego i wszechstronnego krakowskiego twórcy filmów Andrzeja Warchała. Zaprezentowano: „Pax”, „Gołąbka”, „Cinema Verite”, „Drogę z przejazdem strzeżonym”, „Tą naszą młodość”, „Poznać świat”, „Czwartek nieczynne”, „Szpital polowy”, „Dotańczyć mroku”, „Otwarcie sezonu” i „Powolny dojazd do centrum miasta”.

Roze Stierba, główna przedstawicielka łotewskiej animacji. Jej twórczość, mocno osadzona
w tradycji łotewskiej kultury, pełna inspiracji folklorem, była treścią następnej retrospektywy, na którą złożyły się takie obrazy jak: „Kąpiel małych zajęcy”, „Podróż córki północy”, „Kieszeń”, „Och, moja mała droga siostrzyczko”, „Bajka siedzi na progu”, „Patrzące rymy”, „Sen”, „Kto ma najładniejsze wąsy” i „Marsz wściekłych lisów”. Po projekcji odbyło się spotkanie z autorką.

Ostatnią retrospektywą objęta była twórczość Marioli Bryllowskiej, jednej z najoryginalniejszych i najbardziej kontrowersyjnych twórczyń światowej animacji. Artystka, urodzona w Sopocie, realizuje filmy animowane, komiksy i happeningi. Podczas pokazu, po którym odbyło się spotkanie
z twórczynią filmów, wyświetlono filmy: „Grabowki, dom życia”, „Mężczyzna idzie na wojnę”, „Eryk na seksualnym wygnaniu”, „Fifi”, „Visa vu”, „Flasch fairy”, „The contr-contras”, „Fałszywy gracz” i „Zorza polarna”.

Tak jak rok wcześniej zaprezentowano widzom reklamówki, tym razem z trzeciego już Studenckiego Konkursu Filmów Reklamowych, organizowanego przez Firmę „Kodak” oraz teledyski z 8 Festiwalu polskich wideoklipów „Yach Film ‘99”.

„Etiuda ‘99” zaprezentowała również dwie narodowe animacje. Pierwszą z nich była animacja szwajcarska. W kraju tym już od dawna istniało i istnieje ogromne zainteresowanie tą twórczością. Na pokaz składały się filmy młodego pokolenia, wyświetlane na szwajcarskim Międzynarodowym Festiwalu Filmu Animowanego „Fantoche” w Baden. Pokazano m.in. „Wizję” K. Dellers, „Wielkie złudzenie” T. Ott, „Szkielety i skorupiaki” Z. Horvrth i „Kwadrat światła” C. Luyet.

Drugą była Animacja Bułgarska. Pokaz prezentował tzw. „szkołę bułgarską” z jej twórcą Todorem Dinovem oraz późniejszych twórców tej animacji. Na projekcji wyświetlono: „Stokrotkę”
T. Dinova, „Ślub” R. Petkova, „Sprytną wioskę” D. Doneva, „Spadkobierców” I. Vasselinova, „Ga”
S. Doukova, „Zmiażdżony świat” B. Kaneva, „Wesołego człowieka” A. Kouleva, „Niezwykłe przygody Simbada – Żegłarza” G. Dimitrova i „Dziesiąty krąg” A. Haralampievny.

Rok 1999 jest również rokiem kiedy „Etiuda” zaczyna cykl pokazów „Dokumentalne prowokacje”, zakładający pokazy filmów które przeciwstawiały się obowiązującym ówcześnie kanonom światopoglądowym, politycznym, etycznym i estetycznym. Pierwszy pokaz przedstawiał dokumentalne prowokacje lat 50 – tych, tzw. „Czarną serię”. Przedstawiono: „Uwaga chuligani”
J. Hoffmana i E. Skórzewskiego, „Warszawę ‘56” J. Bossaka, „Miasteczko” J. Ziarnika, „Gdzie diabeł mówi dobranoc” K. Karabasza i W. Ślesickiego, „Dzieci oskarżają” J. Hoffmana i E. Skórzewskiego
i „Paragraf zero” W. Borowika.

„Etiuda ‘99” przyniosła również kolejną tzw. dziesiątkę, po „10 kamieniach milowych w historii filmu animowanego według prof. Jerzego Kuci” z roku 1998, rok 1999 przyniósł „10-tke Marcela Łozińskiego – dziesięć najlepszych polskich filmów dokumentalnych”. Na pokaz składały się następujące filmy: „Powódź” J. Bossak, „Muzykanci” K. Karabasz, „Psychodrama” M. Piwowski, „Na torach” B. Kosiński, „W lutym 1971” K. Gryczełowska, „Szkoła podstawowa” T. Zygadło, „Stolarz”
W. Wiszniewski, „Z punktu widzenia nocnego portiera” K. Kieślowski, „Dzień za dniem” I. Kamieńska
i „Miejsce urodzenia” P. Łoziński.
(Katalog festiwalowy z roku 1999)