Barry Purves

Barry J. C. Purves (ur. 1955) to angielski twórca animacji lalkowych, reżyser, aktor, scenarzysta, a także autor sztuk teatralnych.. Studiował cywilizację grecką na Wydziale Dramatu Uniwersytetu w Manchesterze. Pracę z animacją rozpoczął w firmie produkcyjnej Cosgrove Hall, gdzie animował lalki i uczestniczył w wielu znanych produkcjach filmowych, m.in. „Kopciuszku” (1979) oraz znanym w Polsce serialu dla dzieci – „Listonosz Pat”(2005). Animował i reżyserował także seriale telewizyjne takie jak „Chorlton and the Wheelies” (1976-79), „Szczurołap z Hamelin” (1980) czy popularne w Polsce bajki „O czym szumią wierzby”(1990) i „Miś Rupert” (2005-2007).
W połowie lat 90. Purves pracował jako główny animator studia Warner Brothers przy filmie fabularnym Tima Burtona „Marsjanie atakują!” (1996). Współpracował także z Peterem Jacksonem przy prewizualizacji do filmu „King Kong” (2005) oraz postprodukcji „Władcy pierścieni. Powrót króla” (2003). W ostatnich latach wyreżyserował m.in. “The Ritz” (2003), “Snake in the Grass“(2005), musical “Jekyll and Hyde” (2006), “Habeas Corpus” (2007), farsę “Don’t Dress for Dinner” (2009), pantomimę “Alladyn” (2009) oraz “High Society” (2011).
Purves to zwolennik tradycyjnych technik animacji. W wywiadzie na festiwalu w Annecy mówił: „Kocham lalki, ale przede wszystkim jestem reżyserem, więc jeśli ktoś mi proponuje film komputerowy – zgadzam się. Lubię kukiełki, bo radość trzymania ich jest fantastyczna. Ożywiania ich w rękach nie da się z niczym porównać”.
Jego animacje cechuje nowatorstwo, elegancja, bogactwo strony wizualnej (wysublimowane kadry, wykorzystywanie tricków filmowych, zróżnicowanie kątów filmowania, wieloplanowość) oraz świeża interpretacja znanych kulturowo tematów. Otrzymał za nie ponad 60 najważniejszych nagród na całym świecie, w tym Grand Prix, nominację do Oskara za film „Scenariusz” (1992), nominację do nagrody BAFTA za „Achillesa” (1996).
Barry Purves to człowiek orkiestra. Prowadził warsztaty dla dzieci w Buenos Aires, był liderem wielu projektów skierowanych do reżyserów i animatorów. Jest regularnym członkiem jury, doradcą i kuratorem na wielu festiwalach, a także bohaterem licznych wywiadów telewizyjnych. Oscarowy film „Scenariusz”, po głosowaniu najwybitniejszych znawców animacji ze świata, otrzymał 40. miejsce w plebiscycie ASIFA 50 na 50.
Reżyser uczy stale na wydziałach animacji National Film and Television School w Wielkiej Brytanii oraz w The National Film School we Włoszech, w Turynie, gdzie w 2010 r. prowadził Mistrzowską Klasę reżyserii oraz animacji trójwymiarowej (stop motion) dla drugiego roku studentów animacji (kierunek 3D). Prowadzi także kursy mistrzowskie animacji, filmu dokumentalnego, gry aktorskiej w filmie animowanym na wielu uczelniach całego świata (Włochy, Francja, Maroko, Argentyna itd.) oraz w głównych amerykańskich studiach filmowych, w tym Dreamworks, Pacific Data Images, Pixar oraz Will Vintons. Na 18. MFF Etiuda&Anima Barry Purves otrzyma nagrodę Specjalnego Złotego Dinozaura dla wybitnego artysty i pedagoga.

NEXT/NASTĘPNY, scen./script: Barry Purves, reż./dir.: Barry Purves, muz./music: Stuart Gordon, głos/voice: Roger Rees, Wielka Brytania/Great Britain, 1989, 5’ William Shakespeare, samotny na scenie, przedstawiający komplet swoich dzieł niewzruszonemu dyrektorowi teatru - Peter Hallowi. „Next był pierwszym filmem, który zrobiłem po siedmiu latach animowania i reżyserowania dla innych. Eksplodowałem pomysłami” , wspomina reżyser. Film otrzymał wiele nagród m.in. za Najlepszy Debiut na festiwalu w Hiroszimie.

SCREEN PLAY/SCENARIUSZ, scen./script: Barry Purves, reż./dir.: Barry Purves, muz./music: Nigel Hess, głos/voice: Michael Maloney, Wielka Brytania/Great Britain, 1992, 11’ Stary mężczyzna angażuje się emocjonalnie we wspomnienia swojej młodości. Animacja, w której spotkał się język migowy, Kabuki i niemało erotyzmu wszystko opowiedziane niemalże jednym ujęciem. Deszcz nagród na całym świecie m.in. w Krakowie, Ottawie, Espihno, Chicago, Krok oraz nominacja do Oscara.

ACHILLES, scen./script: Barry Purves, reż./dir.: Barry Purves, muz./music: Nigel Hess, głos/voice: Derek Jacobi, Wielka Brytania/Great Britain, 1995, 11’ Żarliwe spojrzenie na relację Achillesa i Patroklosa, pełna homoseksualnego erotyzmu opowieść o odbiciu Heleny z Troi. Nagrody m.in. na festiwalu w Brazylii za najlepszy film (1998), nagroda publiczności na festiwalu w Barcelonie (1996) czy Specjalna Nagroda Jury w Hiroszimie (1996).

PLUME/PIÓRO, scen./script: Barry Purves, reż./dir.: Barry Purves, muz./music: Nicolas Martin, Wielka Brytania/Great Britain, 2011, 14’03” Prastary uskrzydlony człowiek spada na ziemię i ograbiony jest z wolności przez swoje alter ega. Znajduje wybawienie odrzucając swoją poprzednią egzystencję. Jeden z najnowszych filmów Purves’a.

TCHAIKOVSKY/CZAJKOWSKI, scen./script: Barry Purves, reż./dir.: Barry Purves, zdj./phot.: Justin Noe, Wielka Brytania/Great Britain, 2011 Interpretacja życia i pracy kompozytora w animacji lalkowej. Ostatni film reżysera.

Suzan Pitt 

W ramach jednego z najciekawszych cyklów programowych MFF Etiuda&Anima - „Autoportrety twórców animacji” zaprezentowana zostanie twórczość Suzan Pitt, artystki ze Stanów Zjednoczonych.
Sama Pitt mówi, że jej pierwszym artystycznym treningiem były zabawy ze znalezionym na strychu rodzinnej posiadłości domkiem dla lalek, który stał się dla twórczyni okazją do snucia opowieści i kreowania własnego wyobrażonego świata. W latach 60. Suzan Pitt kończy studia malarskie, jednak tradycyjne statyczne obrazy nie okazują się spełnieniem jej artystycznych aspiracji. Pierwsze animacje artystki powstają pod wpływem awangardowych poetyk, szczególnie surrealizmu. Z biegiem czasu Suzan Pitt zaczyna łączyć konwencje i style, uzupełniając rezerwuar swoich technik o animację przedmiotową, wycinanki, technikę non-camera i film aktorski. Nie rezygnuje jednak z wcześniejszej problematyki – osią tematyczną większości filmów nadal pozostają marzenia senne, nieprzenikniona ludzka psychika oraz niesamowite wyobrażenia.
Jedna z najsłynniejszych animacji Pitt, „Krokus” zyskała w latach 80. status filmu kultowego i na słynnych kinofilskich pokazach – Midnight Movies wyświetlana była bezpośrednia przed „Głową do wycierania” Davida Lyncha. Taki układ projekcji nie był rzecz jasna przypadkowy – miłośnicy twórczości naczelnego surrealisty współczesnego kina z pewnością nie zawiodą się na animacjach amerykańskiej artystki. Z biegiem lat Pitt coraz częściej eksperymentuje z innymi gałęziami sztuki audiowizualnej, a forma jej animacji staje się coraz bogatsza i bardziej hybrydyczna. Równocześnie pozostaje wierna tradycyjnemu malarstwu i nawiązuje romans ze sztuką teledysku („Big Time” Petera Gabriela).
Lata 90. to dla Suzan Pitt okres walki o środowisko naturalne, która okaże się także niezwykle inspirująca pod względem artystycznym. Podróże do egzotycznych regionów: Belize, Meksyku, Gwatemali jeszcze bardziej wyostrzają wrażliwość artystki na kolory i estetyczny potencjał natury. Film „Ulica radości” jest feerią barw uzyskaną w wyniku euforycznego obrazowania przyrody. Jej egzotyczne wojaże mają także wymiar społeczno-polityczny. Artystka realizuje pierwszą amerykańską kreskówkę dla dzieci z latynoamerykańskimi bohaterami; serial emitowany był w kanale Cartoon Network.
Wszystkie powyższe inspiracje znajdą się w opus magnum artystki – filmie „Doktor”. Opowieść o meksykańskim szpitalu utrzymana jest w charakterystycznej dla sztuki Ameryki Łacińskiej konwencji przedstawiania – realizmie magicznym. Dzieło odtwarza tamtejszy osobliwy folklor, muzykę i zwyczaje, których różnorodność i bogactwo doskonale wyrażone zostają dzięki połączeniu wielu technik animacji.
Dzieła Suzan Pitt przypadną do gustu osobom doceniającym wyraźne wątki kobiece, poetykę surrealizmu oraz tym lubiącym posługiwać się freudowskim kluczem interpretacyjnym. Podczas tegorocznej edycji MFF Etiuda&Anima zaprezentujemy trzy nagradzane na świecie filmy artystki.

ASPARAGUS, Zjednoczone/USA, 1979, 20’ „To filozoficzna wizualizacja naturalnych sił twórczych, które napędzają wszechświat i każde jedno życie.” (Wywiad z Suzan Pitt, www.suzanpitt.earthlink.com). Poemat, opowiadający obrazami, strukturą, gestami, kolorem i symbolem. Asparagus przyniósł artystce wiele nagród na całym świecie m.in. pierwszą nagrodę na festiwalu w Oberhausen w Niemczech. Animacja przez dwa lata prezentowana była obok filmu Davida Lynch’a Głowa do wycierania (Eraserhead, 1977) podczas tzw. Midnight Movies czyli filmów wyświetlanych po północy w kameralnych kinach dla wąskiego grona wielbicieli.

JOY STREET/ULICA RADOŚCI, Zjednoczone/USA, 1995, 24’ Animacja eksplorująca ludzki krajobraz emocjonalny. To opowieść o kobiecie i jej drodze od rozpaczy do osobistej odnowy, w której towarzyszy jej niespodziewany duchowy przewodnik. Niezwykłe tło muzyczne stworzyła grupa Jazz Passengers. Animacja otrzymała wiele nagród m.in. pierwszą nagrodą Golden Gate na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Francisco.

EL DOCTOR/DOKTOR, Zjednoczone/USA, 2006, 23’ Zainspirowany sztuką i kulturą Meksyku, El Doctor opowiada o steranym życiem medyku w meksykańskim szpitalu lat 40., który woli alkohol od leczenia dziwacznych pacjentów. Tytułowy bohater zmieniony po wizycie psychodelicznej Świętej Esmeraldy, zaczyna czynić cuda. Film pełen jest „realizmu magicznego”. Pitt, by osiągnąć efekt, że w życiu jak i w sztuce wszystko jest możliwe, zastosowała różne techniki takie jak animacja piaskiem, malowanie bezpośrednio na taśmie, korzystanie z wybielaczy itp. Animacja otrzymała wiele nagród na całym świecie m.in. Specjalną Nagrodę Jury na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym Huesca w Hiszpanii.

Wendy Tilby & Amanda Forbis

Amanda Forbis studiowała w Instytucie Sztuki i Projektowania Uniwersytetu Emily Carr w Vancouver, gdzie specjalizowała się w dziedzinie filmu i wideo. W 1990 roku dołączyła do National Film Board of Canada, tworząc animacje do filmu familijnego w reżyserii Jana Padgetta The Reluctant Deckhand (1995), który otrzymał nagrodę Doskonałości Kanadyjskiego Stowarzyszenia Edukacji. Jej samodzielne prace to m. in. animacja w krótkometrażowym dokumencie Seven Crows a Secret (1994) oraz kreskówka Joe (2003).

Wendy Tilby, w wyniku zainteresowania filmem dokumentalnym, animacją, grafiką i malarstwem, także podjęła naukę na Uniwersytecie Emily Carr w Vancouver. Za film Tables of Content (1986) otrzymała nagrodę Grand Prix dla najlepszego debiutu na festiwalach animacji w Ottawie, Esphino oraz Szanghaju. Krótkometrażowa animacja Sznurki (1991) otrzymała nominację do Oscara, a także pierwszą nagrodę na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Animowanych w Hiroszimie.

W 1995 roku Wendy Tilby zaprosiła Amandę Forbis do współreżyserowania krótkometrażówki When The Day Break (Gdy dzień się budzi). Ich wspólny film zajął 17. miejsce w plebiscycie ASIFA 50 na 50, potwierdzając miejsce autorek pośród najwybitniejszych twórców światowej animacji. When The Day Breaks opowiada o jednym dniu z życia pana Koguta oraz świnki Ruby, których losy niespodziewanie się splatają. Główne tematy filmu to poczucie winy, strach i samotność. „Początkowo – wyjaśnia Wendy Tilby – chciałam zrobić film abstrakcyjny do muzyki, z założeniem, że jesteśmy czymś więcej, niż tylko zespołem fizycznych elementów. Nie tworzą nas wyłącznie nasze członki, komórki czy synapsy, ale również nasze myśli, nasze wspomnienia, nasze matki, nawet nasze sklepy spożywcze i to one prawdziwie nas definiują”. Artystki długo pracowały nad znalezieniem odpowiedniej kolorystyki filmu oraz uchwyceniem piękna codzienności objawiającego się w zwykłych sprzętach, takich jak toster, czajnik, czy szczoteczka do zębów. Stworzyły 7000 obrazów. Zajęło im to cztery lata. When The Day Breaks otrzymał wiele międzynarodowych nagród, m.in. nominację do Oscara i Złotą Palmę.

W 2003 r. Wendy Tilby i Amanda Forbis przeniosły się z Montrealu do Calgary, gdzie wspólnie, prócz komercyjnych projektów (m.in. znane spoty reklamowe It’s Time to Fly dla linii lotniczych United Airlines z głosem Roberta Redforda) zrealizowały Dzikie życie/Wild Life (2011).
Wendy Tilby i Amanda Forbis wykorzystują zarówno tradycyjne, jak i eksperymentalne formy pracy nad filmem. Często zapraszane są do udziału w jury, jak i panelach na wielu festiwalach na świecie. Obecnie planują kilka samodzielnych projektów – Tilby marzy o zrobieniu filmu abstrakcyjnego do muzyki lub dokumentu eksperymentalnego, który łączy żywą akcję z animacją. Forbis myśli o samodzielnym dokumencie, krótkiej animacji lub pisaniu. Podczas spotkań z widzami artystki prezentują różne techniki, w których tworzą swoje filmy.

STRINGS/SZNURKI, reż./dir.: Wendy Tilby, Kanada/Canada, 1991, 10’23” Nominowana do Oscara opowieść o sąsiadach, których pozornie nic nie łączy. Jednakże pewien prozaiczny przypadek spowoduje, że ich losy wreszcie się skrzyżują. Artystka wykorzystała do animowania malowanie bezpośrednio na szkle.

WHEN THE DAY BREAKS/GDY DZIEŃ SIĘ BUDZI, reż./dir.: Wendy Tilby, Amanda Forbis, Kanada/Canada, 1999, 9’40” Pewnego dnia świnka Ruby staje się przypadkowym świadkiem śmiertelnego wypadku. Wywróci to jej poukładany świat do góry nogami. To opowieść o życiu w mieście, samotności, kruchości i nadziei. Do filmu wykorzystano zdjęcia aktorów, odpowiednio pomalowane i zanimowane. Film otrzymał liczne nagrody na świecie m.in. nominację do Oscara oraz Złotą Palmę w Cannes za najlepszy film krótkometrażowy.

WILD LIFE/DZIKIE ŻYCIE, reż./dir.: Wendy Tilby, Amanda Forbis, Kanada/Canada, 2011, 13’30” Alberta, 1909. Szerokie prerie dzikiej zachodniej Kanady. Na scenę wchodzi schludny, młody mężczyzna prosto ze starego kontynentu. Został wysłany na prerię, by spróbować prowadzenia gospodarstwa, ale jego słabość do badmintona, obserwowania ptaków i alkoholu nie pozwala mu na spędzenie dużej ilości czasu na zaganianiu bydła. Gdy złote lato prerii przechodzi w jesień staje się jasne, że nic w jego światowym wychowaniu nie przygotowało go do twardego życia w Nowym Świecie.